మూర్కత్వమే మానవజాతి వినాశానికి కారణం

“ప్రసిద్ధి చెందినటువంటి ఇంతమంది మేధావుల సమక్షంలో ప్రోత్సాహకరమైన మాటలతో నన్నుగూర్చి ఎంతో విశేషంగా మాట్లాడటం చూసి మరెంతో ఆనందంతో నన్ను నేను ఉన్నతంగా, కిరీటం వరించిన రాజకుమారుడిలా ఉప్పొంగి భావావేశంతో కదిలిపోతున్నాను. చీకట్లో బతికే ఒక గుడ్లగూబ అకస్మాత్తుగా తన గూటి నుండి బయటకొచ్చి ప్రకాశవంతమైన వెలుతురును ఒక్కసారి చూస్తే అది పొందే ఆనందం ఎట్లా ఉంటుందో అట్లాంటి ఆనందానుభూతిని నేడు నేను పొందుతున్నాను. 

మొదట నాదేశం గురించే నేను నిరంతరం ఆలోచిస్తాను. స్వీడిష్ అకాడమివారు నిండు మనసుతో ఈ విధంగా నన్ను సత్కరించటం నాకెంతో గర్వంగా ఉంది. ఇంతవరకు ఇటువంటి అనుభూతిని నేను పొందలేదు. మాటలకందని ఆనందంతో దాదాపు ఉక్కిరిబిక్కిరికి లోనవుతున్నాను. ఈ అనుభూతిని ఎట్లా చెప్పాలో, మరెట్లా వివరించాలో తెలియటం లేదు. 

ఈ సంవత్సరానికి గాను ఒక ఫ్రెంచి రచయితను నోబుల్ పురస్కారానికి ఎన్నుకోవటం ఆనందంగా ఉంది. ఈ బహుమతితో మా ఫ్రెంచి సాహిత్య కీర్తి ప్రతిష్టలకు గొప్ప గుర్తింపును గౌరవాన్ని కల్గించిన స్వీడిష్ అకాడమి వారికి కృతజ్ఞతలు తెలుపుకుంటున్నాను. నాకు తెలిసినంత వరకు ఫ్రెంచి సాహిత్య క్షేత్రంలో సృజనాత్మకతకు, అద్భుత ఆలోచనలకు మరో పేరుగా ఉన్న కవులెందరో ఉన్నారు. వారిని ముందుగా ఎన్నుకోవలసి ఉండినది. వారందరికి బదులుగా నన్ను ఎందుకు ఈ ప్రతిష్టాత్మక బహుమతికి ఎన్నుకున్నారో తెలియదు. 

మానవ శక్తి ఎప్పుడు స్తబ్దంగా ఉండదని, నిస్సారంగా మిగిలిపోదని నా నమ్మకం. ఈ నమ్మకమే నన్ను నెమ్మదిగా కదిలించి అధిక సంతోషంతో ముందుకు నడిపించింది. స్వీడీష్ అకాడమి వారు ఏమాత్రం బోధనలు చేయని నా నవలకు ఇంత అత్యున్నత పురస్కారం ఎట్లా ఇచ్చారని దూరం వెళ్ళి ఆలోచించాను. ప్రతివ్యక్తి తనను తాను సమర్థించుకోవటం తన పట్ల తనకు నమ్మకం ఉండటం సహజం కాని ఇట్లాంటి లక్షణాలను మరి కొందరు ప్రశ్నిస్తారు. అనుమానిస్తారు. సందేహాలు కూడా వ్యక్తం చేస్తారు. స్వేచ్ఛాయుతమైన వ్యక్తులు ఇట్లాంటి వాటిని వారికున్న అత్యధికమైన ఆకర్షణ ద్వార సులభంగా తప్పించుకుంటారు. ఇట్లాంటి వారే తమ వ్యక్తిత్వం కాపాడుకుంటూ ఒక క్రమపద్ధతిలో అభివృద్ధి చెందుతుంటారు. స్వతంత్ర భావాలు నిర్మలమైన ఆలోచనలే ఇందుకు కారణం. 

నేను అనుకుంటాను నే నమ్మిన సిద్ధాంతానికి ఈ పురస్కారం లభించి ఉంటుంది. సిద్ధాంతం అన్నది చాలా పెద్ద మాట ఇది వివిధ అభిప్రాయాలను పరిగణలోకి తీసుకొని మనిషి అభిప్రాయాలను ఒక పద్ధతిలో మన ముందు ఉంచే అంశం. సిద్ధాంతాలను నేను నమ్ముతాను. సరియైన రీతిలో వాటిని అంగీకరిస్తాను. నాకు నేను నిర్మించుకున్న సిద్ధాంతాలను నా పరిధిలోని కొన్ని మార్గదర్శిక సూత్రాలకు అనుగుణంగా నిత్యనిష్టతో ఆచరించాను. 

నేను చిన్న తనంలో ఆంగ్ల రచయిత థామస్ హర్డి నవలలను చదివి అతని స్వభావానికి పాటించిన గొప్ప విలువలకు ప్రభావితుడనైనాను. “నిజమైన జీవితం యొక్క విలువ అందమైన దాంట్లో అంతగా ఉండదు, విషాదంలోంచే అంతా కనపడుతుంది” అంటాడీయన. ఈ నవల నన్ను ఎంతో ఆకర్షించి మనసులొ మిగిలినటువంటిది. సాహిత్యానికి నన్ను దగ్గర చేర్చి దానిపట్ల అభిరుచిని కలిగించింది. అప్పుడే అనుకున్నాను నవల ముఖ్య ఉద్దేశం జీవితంలో జరిగే విషాద సంఘటనలకు మాట కావాలని. దానికి ఈ రోజు మరో విషయం జతచేసి చెప్తున్నాను. ఒక వైయక్తిక విషాద సంఘటనల జీవితం ఆ వ్యక్తి బతికిన కాలంలోనే పూర్తికావాలి అప్పుడే పరిపూర్ణత సిద్ధిస్తుంది. 

ఈ సందర్భంలో టాల్స్టాయి చెప్పిన కొన్ని శాశ్వత సత్యాలను చెప్పకుండా ఉండలేను. ఆయన పుస్తకాలు నా అభివృద్ధికి ఎంతో దోహదం చేశాయి. అసమానమైన ఆయన జ్ఞానం ప్రతి ఒక్కరి వ్యక్తిగత జీవితాలకు నిలువుటద్దం. నవల బ్రతకాలన్నా, రచయిత బ్రతకాలన్నా ఎంత చెప్పారు అన్నది కాకుండా ఏం చెప్పారు అన్నది ముఖ్యం. అంతే కాకుండా రచయితకు తప్పనిసరిగా జీవిత రహస్యంతో పాటు విశ్వంలోని విషయాలను బహిర్గతం చేయగల భవిష్యత్ దృష్టి, గాఢమైన ఆవేశం ఉండాలి. ఈ విషయంలో టాల్ స్టాయి గొప్ప ప్రతిభగల వ్యక్తి. అతని ప్రతి సృష్టిలోను దాదాపు తత్వ విచారంతో వెంటాడిన నైతిక విలువలుంటాయి. ప్రతి అనుభవం బద్రపరిచి మనకందిస్తున్నట్లు ఉంటాయి. ఈ సందర్భంగా ఆయన జ్ఞాపకాలు నెమరేసుకోవటం నా అదృష్టంగా భావిస్తాను. స్వీడిష్ అకాడమి వారు పరోక్షంగా ఆయనపట్ల గౌరవాన్ని చూపి ఆ మేధావికి ఈ విధంగా నివాళులు అర్పించి ఉంటారు. 

నా ప్రసంగం కొన్ని యదార్థ సంఘటనల ద్వారా ముగించాలనుకుంటున్నాను. కొన్ని విషాద సంఘటనలు గుర్తుచేసి ఆనందకరమైన ఈ సమయాన్ని భగ్నం చేస్తున్నందుకు ఎంతో విచారిస్తున్నాను. ఏది ఏమైనా స్వీడిష్ అకాడమివారు ప్రత్యేక ప్రయోజనం లేనిది ఈ ఫ్రెంచి నవల “లెవిట” 1914 (సమ్మర్ 1914) రచయితను ఎన్నుకొని ఉండరు. 

‘సమ్మర్ 1914’ అనేది నా చివరి నవల. దాని విలువను నిర్నయించేది నేనుకాదు. కాని ఎందుకోసం దానిని నేను రచించానో నాకు తెలుసు. యÖరప్ పూర్వ వైభవం పునరుద్ధరణకు నేను ఈ మÖడు సంపుటాల పుస్తకంలో ప్రయత్నించాను. 1914 నాటి పరిస్థితులను, ప్రభుత్వం యొక్క విచక్షణా రహిత పరిపాలన, పాలకుల బలహీనతలను చూయించటానికి ప్రయత్నించాను. ముఖ్యంగా వారి మÖర?త్వం వల్ల జరిగిన పరిణామాలను తమ ముందు ఏం జరుగుతుందో తెలుసుకోలేని అశ్రద్ధను వివరించాను. తొమ్మిది మిలియన్ల మంది ఎట్లా జల ప్రళయానికి బలైపోయారో, పది మిలియన్ల మంది ఘోరంగా ఎలా చితికి పోయారో తెలియజేయటం జరిగింది. 

ప్రపంచంలోని అత్యున్నతమైన నోబుల్ బహుమతి సాహిత్య న్యాయ నిర్ణయ మండలివారు నాపుస్తకానికి గొప్ప గౌరవపదమైన పేరును సమకూర్చటం వెనుక పుస్తకాలు అచ్చు వేయబడి వ్యాప్తిలోకి రావటం కన్నా ముఖ్యంగా నేను యుద్ధోన్మాదానికి వ్యతిరేకంగా నిలిచి పోరాడినందుకు, వినాశకర శక్తులను ధైర్యంగా ఎదుర్కొన్నందుకు ఈ పురస్కారం లభించి ఉండొచ్చు. 

నిర్బంధ కార్మిక వ్యవస్థ..... నిర్దిష్టమైన కార్యాచరణ ప్రణాళిక

వెట్టిచాకిరీ కార్మికులు ఎక్కవగా బాతులు మేపేవారు, అలాగే సుబాబుల్ దుంగలు కొట్టేవారే ఎక్కువగా కనబడతారు అని గ్రామీణ పేదరిక నిర్మూలన యన్జీవోలో పనిచేసే రమేష్ చెబుతాడు. బాతులు మేపడానికి ఎక్కవగా పిల్లలను కార్మికులుగా ఎంచుకుంటారు. ఎందుకంటే తప్పించుకు పోయే బాతులను పల్లెలో పిల్లలు చురుకుగా పరుగెత్తి వాటిని గుంపులో కలుపుతారు. బాతు రైతులు ఎక్కువ ఎరుకల వారే వుంటారు. వీరు కూడా గిరిజనులే. వీరే యానాదులను కూలీలుగా, జీతగాళ్ళుగా పెట్టుకుంటున్నారు. ఇలా పని చేసే చోట వారికి కరెంట్ కాని సమయానికి భోజనం కాని ఉండదు. 

నిర్బంధ కార్మిక వ్యవస్థ ఎలా విస్తరిస్తున్నదో పూర్తి వివరాలను సేకరించాలని సుప్రీంకోర్ట్ అన్ని రాష్ట్రాలను ఆదేశించింది. ఈ ఆదేశం ప్రకారం 1996 లోగా అన్ని రాష్ట్రాలతో పాటు ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో కూడ సర్వే నిర్వహించబడింది. అయితే ఆ కాలంలో ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో నిర్బంధ కార్మికులకు సంబంధించి ఒక కేసు కూడా లేదని, మరో మాటలో గుర్తించబడలేదని తేలింది. అయితే తదనంతరం 2004 సంవత్సరం వచ్చేటప్పటికి 37,988 మంది నిర్భంధ (వెట్టి చాకిరి) కార్మికులు ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఉన్నట్లు గుర్తించబడింది అని జవహర్‌లాల్ యÖనివర్సిటీ విశ్రాంత ప్రొఫెసర్ రవి యస్. శ్రీవాస్తవ “భారతదేశంలో నిర్బంధ కార్మికులు” అనే తన నివేదికలో పేర్కొన్నాడు. అప్పటి నుండి ఇప్పటి వరకు నిర్బంధ కార్మిక వ్యవస్థ మీద క్రమబద్ధమైన సర్వే జరగలేదు. నిర్భంధ కార్మికులు ఎక్కవ వ్యవసాయ మరియు వ్యవసాయేతర రంగంలో కొనసాగుతున్నారు. సాంప్రదాయ వృత్తులలో ఈ వ్యవస్థ వున్నప్పటికి అది చాలా తక్కువ స్థాయిలో వుందని కూడ ప్రొఫెసర్ శ్రీవాస్తవ చెప్పాడు. 

అయితే ప్రస్తుత (2025) ఆంధ్ర ప్రదేశ్ నిర్భంద (వెట్టిచాకిరి) కార్మికుల విషయానికి వచ్చినపుడు గత రెండు సంవత్సరాలలో 402 మంది నిర్భంధ కార్మికులు రక్షించబడినప్పటికీ నిర్భంద కార్మికులుగా పని చేయించుకున్న యజమానులు కేవలం ఏడుగురి మీద మాత్రమే కేసు నమోదైనదని (ఖీI= చేయబడ్డవి) వెట్టిచాకిరి విమోచన సంస్థ సభ్యులు చెప్పారు. ఇలా జరగడానికి కారణం ఇప్పటికీ నిర్భంద (వెట్టి చాకిరీ) కార్మికులను  గుర్తించి, రక్షించడానికి అలాగే వారికి పునరావాసం కల్పించడానికి ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం దగ్గర ప్రామాణికమైన కార్యాచరణ ప్రణాళిక లేకపోవడమే. మరో వైపు తమిళనాడు మరియు ఢిల్లీ రాష్ట్రాలలో నిర్బంధ కార్మిక వ్యవస్థ నిర్మూలనకు సంబంధించి దృఢమైన ప్రణాళిక వుంది అని వెట్టి చాకిరీ విమోచన సంస్థకు చెందిన కుమార్ చెప్పాడు. 

ఎవరైన నిర్బంధ (వెట్టిచాకిరీ) కార్మికులచేత పని చేయించుకుంటే అటువంటి వారిపైన చట్ట పరమైన చర్యలు తీసుకుంటే వారికి మÖడు సంవత్సరాలు జైలు శిక్షపడుతుంది. కాని ఎంతమందికి శిక్షలు పడుతున్నాయనేది ప్రశ్న. నిర్బంధ కార్మికులను గుర్తించడానికి జిల్లా స్థాయిలో పర్యవేక్షించడానికి ప్రభుత్వ అధికారుల కమిటీ వుండాలని చట్టంలో స్పష్టంగా ఆదేశించబడింది. 

ఇటువంటి కమిటి ఒకటి ప్రకాశం జిల్లాలో మాత్రమే వుందని కుమార్ చెప్పాడు. ఈ నిర్బంధ కార్మిక నిర్మూలణ చట్టాన్ని అమలు చేయాల్సిన బాధ్యత రెవెన్యూ, గిరిజన, సాంఘిక సంక్షేమం, కార్మికశాఖలో ఏ శాఖ అధికారిదో మేము ఖచ్చితంగా చెప్పలేమని ఆ శాఖల అధికారులు చెప్పారని కూడ కుమార్ వివరించారు. 

నిర్బంధ కార్మికుల చేత పెట్టిచాకిరి చేయించుకోవడాన్ని వ్యవస్థీకృత నేరంగా పరిగణించాలని వెంకటేశ్వర్లు అన్నాడు. నిర్బంధ వెట్టి చాకిరి కర్మికులను గుర్తించి, రక్షించి పునరావాసం కల్పించడానికి ప్రభుత్వం ప్రత్యేకంగా ఒక నోడల్ విభాగాన్ని ఏర్పాటు చేయాలి. నిర్బంధ కార్మికులు తమ బాధలు చెప్పుకోవడానికి ప్రభుత్వం ఒక టోల్ ఫ్రీ నంబర్ సౌకర్యం కల్పించాలి. బహుశా ప్రత్యేక నోడల్ విభాగం, అలాగే టోల్ ఫ్రీ నంబర్ సౌకర్యం వుండి వుంటే అంకమ్మ తన కొడుకును పోగొట్టుకునేది కాదు.

కటిక పేదరికం, నిరక్షరాస్యత మరియు భయం

ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం నిర్భంధ కార్మికుల గమ్య స్థానంగ మారిపోయింది. నిర్భంధ కార్మికవ్యవస్థ ఎంతగా వేళ్ళూనుకుంటున్నదో అంతగా అమలవుతున్నది. ఈ రోజుల్లో కూడ నిర్బంధ కార్మిక వ్యవస్థ గురించిన విషయాలు వెలుగులోకి రావట్లేదు. వచ్చేటివైన చాలా తక్కువ. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో వున్న కార్మికులతో పాటు మధ్యప్రదేశ్, పశ్చిమ బెంగాల్ మరియు ఛత్తీస్గఢ్ రాష్ట్రాలకు చెందిన అట్టడుగు వర్గాలవారు ఈ నిర్బంధ కార్మిక వ్యవస్థ చేత వేటాడబడుతున్నారు అని వెట్టి విమోచన సంస్థ కన్వీనర్ అయిన రావి సునిల్ కుమార్ అన్నారు. ఆ సంస్థ సేకరించిన సమాచారం మేరకు 2023 జనవరి నుండి నేటి వరకు (ఈ వార్త ది హిందూ పత్రికలో 31 మే 2025 న ప్రచురిత మయ్యే) వరకు 402 మంది నిర్బంధ కార్మిక వ్యవస్థ నుండి రక్షించబడ్డారు. వీరిలో చాలా మంది అంకమ్మ కులానికి చెందిన యానాది వారే ఎక్కువగా వున్నారు. 

డినోటిఫైడ్, నొమడిక్ మరియు సెమినొమడిక్ గిరిజనుల మీద అధ్యయనం చేసే జాతీయ కమీషన్ 2008లో ప్రచురించిన రిపోర్ట్ ప్రకారం ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో వున్న యానాదీలు 59వ డినోటిఫైడ్ గిరిజనులు మరియు 60వ నొమడిక్ (సంచార) గిరిజనులుగా వున్నారు. 2011 జనాభ గణన ప్రకారం ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు తెలంగాణ రాష్ట్రాలలో యానాదీల జనాభా 5 లక్షలకు పైగానే వుంది. 

యానాదీలు కటిక పేద వాళ్ళు. రెక్కలమ్ముకుని (శ్రమను అమ్ముకుని) బ్రతికే వారు. వీరిలో 35.35% అక్షరాస్యత మాత్రమే వుందని విశాఖపట్నం విశ్వవిద్యాలయం సామాజిక శాస్త్రాల అధ్యయన కేంద్రం పరిశోధకుడు నూర్‌భాషా బాబావలి అన్నారు. వారికి చట్టపరమైన విషయాలు తెలవక పోవడం వల్ల దోపిడికి గురువుతున్నారు. అక్షరజ్ఞానం లేకపోవడం వల్ల వారిలో గూడుకట్టుకున్న భయం వారిని మొత్తం సమాజం నుండి దూరంగ ఉ డడానికి కారణమవుతున్నది. యానాదీలకు నయాపైసా ఆస్తిపాస్తులు లేవు. వారికి స్వంత భూమి అనేది లేకపోవడం వల్ల కాలువల గట్ల మీద, కొండప్రాంతాలలో గుడిసెలు వేసుకుని నివసిస్తారు. తాము (తాను) చేసేది వెట్టి చాకిరి అని అది చట్ట విరుద్ధమనే విషయం తనకు తెలియదని యానాది అంకమ్మ చెప్పింది. 

నాగరికుల పట్ల వుండే భయం వల్ల యానాదీలు సహాయం చేస్తామన్న తమ విషయాలు కొత్తవారికిì చెప్పుకోరని ప్రకాశం జిల్లా ఒంగోలు పట్టణానికి దగ్గరలో వున్న అల్లూరులో వుండే యానాది నాయకుడు సిహెచ్ వెంకటేశ్వర్లు చెప్పాడు. కష్టాలు బయటికి చెబితే తమ యజమానులు కొడతారని అంకమ్మ లాంటి వారు చెప్పడానికి భయపడతారు. సిహెచ్ వెంకటేశ్వర్లు మరొక సంఘటన గురించి వివరించారు. కొన్ని నెలలనుండి పల్నాడు జిల్లాలో పొలంలో పనిచేస్తున్నప్పుడు ఇద్దరు కార్మికులు విద్యుధ్ఘాతంతో చనిపోయారు. ఇది జరిగినప్పటికి మిగతావారు గత్యంతరం లేక ఇంకా అక్కడే నిర్బంధ (వెట్టి చాకిరీ) కార్మికులుగా పనిచేస్తున్నారు. 

అప్పు అంకమ్మ కుమారుని ప్రాణం ఖరీదు

తాను జీతమున్న శివారెడ్డి తోట దగ్గరున్న బండ మీద కూర్చుని అంకమ్మ తన కుమారున్ని తలుచుకుంటు రోజు కుమిలి కుమిలి ఏడుస్తు వుంటుంది. అంకమ్మ జీతమున్న తుర్కపల్లి గ్రామం దత్తలూరు పట్టణానికి ఎనిమిది కిలో మీటర్ల దూరంలో వుంది. అంకమ్మ జీతమున్న శివారెడ్డి తోట నుండి తుర్కపల్లి గ్రామానికి వెళ్ళడానికి కాలి బాట మాత్రమే వుంది. ఈ కాలిబాట ఇటు ప్రక్క అటు ప్రక్క అలాగే ఆ గ్రామ పరిసరాలలో అంకమ్మ వంటి అనేక మంది నిర్బంధ కార్మికుల నిశ్శబ్ద ఆక్రందనలు కోకొల్లలుగా ఉన్నాయి. 

నిమ్మతోట మధ్యలో శివారెడ్డికి విశాలమైన ఇల్లు వుంది. ఈ శివారెడ్డి 12 ఎకరాల నిమ్మతోట పనులు అలాగే బర్లను మేపడం వంటి ఇతర పనులు చేయడానికి అంకమ్మ మరియు ఆమె భర్త ప్రకాశ్ నెలకు 15000 జీతం వుండి పని చేస్తున్నారు. అంకమ్మ మరియు ప్రకాష్‌లకు స్వంత ఇల్లు లేదు. నాలుగు వైపున నాలుగు గుంజలు పాతబడి పైన టార్పలిన్ కప్పబడి వున్న గుడిసెను తన ఇల్లుగా చూయించింది అంకమ్మ. ఆ గుడిసె లోపల పడుకునేంత స్థలం మాత్రమే వుంది. 

ఎప్పుడైన శివారెడ్డి పని చేస్తున్నారో లేదో చూడడానికి గుడిసె వైపు వస్తే అంకమ్మ, ప్రకాశ్ ఇద్దరూ మోకాళ్ళ మీద కింద కూర్చుంటారు. “వారు రెడ్లు పెద్ద వాళ్ళు” అని అంకమ్మ అమాయకంగ, చాలా గౌరవంగ చెబుతుంది. ఇప్పటి వరకు జరిగినవన్నీ తన పొరపాట్ల వల్ల జరిగాయని అంకమ్మ తనకు తాను నిందించుకుంటుంది. తమ ప్రాణం పోయినా శివారెడ్డిని వదిలి వెళ్ళమని చెప్పింది. శివారెడ్డిని కాదని ముత్తు దగ్గర పని చేయడానికి వెళ్ళడం వల్ల తన కుమారుని మరణం సంభవించినదని అందుకని ఇప్పటి నుండి శివారెడ్డి పట్ల విశ్వాసంగ వుంటామని అంకమ్మ చెప్పింది. 

కొడుకు చనిపోయినందుకు నీకు డబ్బు వస్తుందట కదా అని కొందరనగా తనకు న్యాయం తప్ప ఏమీ అవసరం లేదని అంకమ్మ వారితో చెప్పింది. 

నిర్బంధ కార్మికుల పునరావాసం గూర్చి కేంద్ర ప్రభుత్వ పథకం 2021 ఏం చెబుతుందంటే వెంటనే రూ. 30000 నిర్బంధ బాధిత కార్మికులకు అందజేసి వారిని నిర్బంధం నుండి రక్షించాలని చెబుతుంది. నేరం రుజువైతే కేసు తీవ్రతనుబట్టి రూ. మÖడు లక్షల సహాయం అందుతుంది. సత్యవేడు సుళ్ళూరుపేట రెవెన్యూ డివిజన్ కిందికి వస్తుంది కాబట్టి తిరుపతి అధికారులు అంగీకరిస్తే బాధితులకు ఇంటి స్థలం మరియు పరిహారం వచ్చే అవకాశం వుందని సుళ్ళూరుపేట అడ్మినిస్ట్రేటివ్ ఆఫీసర్ రవి కుమార్ చెప్పాడు. 

అంకమ్మ కుటుంబానికి “రిలీజ్ సర్టిఫికేట” ఇవ్వాల్సిన అవసరం వుందని నిర్బంధ కార్మిక వ్యవస్థ నిర్మూలన కోసం పాటుపడే కార్యకర్తలు చెప్పారు. ‘ఎవరైతే నిర్బంధ కార్మికులుగా వున్నారో వారికే రిలీజ్ సర్టిఫికేట’ ఇవ్వబడుతుంది. సాంకేతికంగ అంకమ్మ కుటుంబంలో వెంకటేశ్ ఒక్కడే చనిపోయే వరకు నిర్బంధ కార్మికుడు కాబట్టి మొత్తం కుటుంబానికి ఆ సర్టిఫికేట్ ఇవ్వడం కుదరదని రవికుమార్ అన్నారు. నిర్బంధ కార్మిక వ్యవస్థ నుండి రక్షించబడినట్లు అనే అర్థంలో రిలీజ్ సర్టిఫికేట్ ఇస్తారు. 

నది పక్కన పూడ్చిపెట్టబడిన వెంకటేశ్

తల్లి అంకమ్మ తన కొడుకు వెంకటేష్‌తో ఫోన్లో మాట్లాడిన వారం తరువాత రూ. 42,000 తీసుకుని అంకమ్మ తుర్కపల్లి గ్రామం నుండి 270 కిలోమీటర్లు ప్రయాణించి సత్యవేడుకు వెళ్ళి ఆ డబ్బులు మత్తుకు ఇవ్వబోయింది. అయితే ముత్తు ఆ డబ్బులు తీసుకోవడానికి నిరాకరించాడు. పైనుండి ముత్తు అంకమ్మను కులం పేరుతో తిట్టి “నీ కొడుకు నా సెల్ ఫోన్, అలాగే కొంత డబ్బు దొంగతనంగా తీసుకుని పారిపోయాడు”. అని చెప్పాడు. వారం రోజుల క్రితం మాట్లాడితే తాను కాంచిపురంలో ముత్తు బాతులు మేపుతున్నానని వెంకటేశ్ చెప్పాడు. ముత్తు ఏమో పారిపోయాడని చెబుతున్నాడు. ఇదేమిటి అనుకుంటు మనసులో అనేక అనుమానాలు, దు:ఖంతో అంకమ్మ తిరిగి తాను జీతమున్న గ్రామానికి వెళ్ళిపోయింది. ఇది జరిగిన నెల రోజుల వరకు వెంకటేశ్ నుండి ఎటువంటి సమాచారం కాని ఫోన్ కాని లేదు. దానితో యజమాని శివారెడ్డి సహాయంతో 2025 మే 19న సత్యవేడుకు వెళ్ళి పోలీస్ స్టేషన్లో తన కొడుకు కనిపించడం లేదని అంకమ్మ కేసు పెట్టింది. ఆ కేసు ఖీI= కూడా అయింది. పోలీసులు విచారణ ప్రారంభించి ముత్తును ప్రశ్నించగా వెంకటేశ్ ఏప్రిల్ 12న కామెర్ల వ్యాధిలో (జీaఅdఱcవ) తమిళనాడులోని తిరువన్నామలై జిల్లా పుడుపాలియలోని ఓ ప్రైవేటు దవాఖానలో చనిపోయాడని చెప్పాడు. అలాగే చనిపోయిన వెంకటేష్‌ను తానే పాలార్ నది ఒడ్డున పూడ్చి పెట్టానని కూడ ముత్తు ఒప్పుకున్నాడు. 

పోలీసులు పూడ్చిపెట్టిన ప్రదేశాన్ని గుర్తించి వెంకటేశ్ శవాన్ని బయటి తీసారు. వెంకటేశ్ శవం కుళ్ళి పోయి వుంది. ఈ విషయాన్ని పోలీసులు తల్లి అంకమ్మకు తెలియ జేసారు. “అతను తన కొడుకేనని, అతనిని ముత్తు తీసుకు వెళ్ళేటప్పుడు చొక్కా, లాగు వేసుకున్నాడని అంకమ్మ కన్నీళ్ళు పెట్టుకుంటు చెప్పింది. 

వెంకటేశ్ శవాన్ని పోస్ట్ మార్టం నిర్వహించిన చెంగల్పట్టు ప్రభుత్వ వైద్య కళాశాల మెడికల్ ఆఫీసర్ పోస్ట్ మార్టమ్‌లో ఏం తేలిందనే విషయం చెప్పడానికి నిరాకరించాడు. అయితే పుత్తూరు పోలీసులు మాత్రం వెంకటేశ్ పోస్ట్ మార్టం రిపోర్టును ఉటంకిస్తూ వెంకటేశ్ చనిపోవడానికి కారణం ఇనుప రాడ్డు వంటి బలమైన ఆయుధంతో బలంగా వెంకటేశ్ తల మీద కొట్టడం వల్ల చనిపోయాడని, వెంకటేశ్ తల మీద ఒక్క గాయమే లేదని  చనిపోవలసినన్ని అనేక గాయాలు అతని తల మీద ఉన్నాయని చెప్పారు. 

వెంకటేశ్ మరణానికి భాద్యుల్ని చేస్తు పోలీసులు ముత్తును, అతని భార్యను అలాగే, అతని కుమారున్ని నిర్బంధ కార్మిక వ్యవస్థ రద్దు చట్టం 1976, బాల కార్మిక నిషేధం మరియు నియంత్రణ చట్టం 1986, బాలల సంరక్షణ మరియు రక్షణ చట్టం 2016, మరియు 1989 యస్సీ, యస్టీ అత్యాచార నిరోధక చట్టం కింద అరెస్ట్ చేసారు. ఈ కేసు విచారించిన డీయస్పీ జి. రవి కుమార్ భారత న్వాయ సంహిత 2023 103 (1) హత్యా నేరం కింద ఖీI= నమోదు చేసామని చెప్పాడు. 

అప్పు తీసుకున్నవారు ఆ అప్పును అప్పు ఇచ్చిన యజమాని పనులు చేయడం లేదా వెట్టి చాకిరీ చేసి చెల్లించాలని బలవంతం చేయడం ద్వారా నిర్బంధ కార్మిక వ్యవస్థ నడుస్తున్నది. చట్టం నిషేధించినప్పటికి యానాది వంటి కటిక పేద వారికి ముందే కొంత డబ్బు ఇచ్చి (Adఙaఅcవ) వారి చేత నిర్బంధంగా పని చేయించుకోవడమనేది నిర్బంధ కార్మిక వ్యవస్థ యొక్క ముఖ్య లక్షణం. ఒక వ్యక్తి చేత బలవంతంగ పని చేయించుకోవడం లేద పని విధంగా నిర్బంధించడం చట్టం దృష్టిలో నిషేధం. అయినప్పటికి నిర్బంధ కార్మిక వ్యవస్థ నేటికీ నడుస్తూనే వున్నది. 

యానాది అంకమ్మ గురించి మాట్లాడేదెవరు? (నిర్బంధ బాల కార్మికుడు వెంకటేశ్ విషాద గాధ)

యానాది గిరిజన సమాజానికి చెందిన మన్నెపల్లి అంకమ్మ స్వగ్రామం ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని తిరుపతి దగ్గర గూడూరు. అంకమ్మ కటిక పేదరాలు. ఆమెకు చదువు రాని కారణంగా ఆమె ఎప్పుడు జన్మించిందో ఆమెకు ఇప్పుడు ఎన్ని సంవత్సరాలో ఆమె చెప్పలేదు. అంకమ్మకు ఒకతనితో వివాహం జరిగింది. ఆ భర్త ద్వార అంకమ్మకు చెంచు కృష్ణ (15), రావు లక్ష్మమ్మ (12) మరియు వెంకటేశ్‌లు జన్మించారు. మొదటి భర్త మరణించడంతో అంకమ్మ ప్రకాష్‌ను పెళ్ళి చేసుకుంది. 

రెండు సంవత్సరాల క్రితం (2023లో) ముత్తు అనే అతను నెలకి రూ.24,000 జీతం ఇస్తాడని, అతని దగ్గర పనికి కుదరాలని అంకమ్మ తల్లి చెప్పడంతో అంకమ్మ ఆమె భర్త ప్రకాశ్ బాతులు పెంచుకునే రైతు ముత్తు దగ్గర పనికి కుదిరారు. 60 సంవత్సరాల వయసు కలిగిన ముత్తు నెలకు 24000 ఇస్తానని నమ్మబలకుడంతో అంకమ్మ భర్తతో కలిసి అతని పశువులు మేపడానికి, అలాగే తిరుపతి దగ్గర సత్యవేడు పట్టణంలో వున్న ముత్తు మిఠాయిల దుకాణంలో పని చేయడానికి ఒప్పుకుంది. అందుకు ముత్తు రూ. 1500 అంకమ్మకు అడ్వాన్స్‌గా ఇచ్చాడు. 

అప్పటి నుండి అంకమ్మ ఆమె భర్త ప్రకాశ్ ముత్తు యొక్క బాతులని మేపడం ప్రారంభించారు. అయితే ముత్తు ఇస్తానన్న 24,000 నుండి అడ్వాన్స్‌గా ఇచ్చినవి రూ. 1,500 పోతే మిగిలిన రూ.9000 ఇవ్వనే లేదు. అంకమ్మ ప్రకాశ్ లు ముత్తు బాతులు మేపుతు పొలాల్లోనే పడుకునేవారు. ఆ బాతులని ఎవరూ ఎత్తుకు పోకుండా ఉండడానికి రాత్రులు నిద్ర కాయాల్సి వచ్చేది. 

రాత్రుళ్ళు పొలాల్లో తేళ్ళు, పాములతో భయపడాల్సి వస్తుండేది. ప్రతీ వారం బాతులని మేపుకుంటూ ఒక ప్రదేశం నుండి మరో ప్రదేశానికి వెళ్ళాల్సి వచ్చేది. ఈ పనులు కష్టంగ వుందని భావించిన అంకమ్మ ప్రకాష్‌ను అడ్వాన్స్ తీసుకున్న రూ.15000 తిరిగి ముత్తుకు ఇచ్చి ఈ పని (నిర్బంధపు) నుండి వైదొలగాలనుకున్నారు. ఇదే విషయం అంకమ్మ ముత్తుకు చెప్పింది. అందుకు ముత్తు ఒప్పుకోకపోగా తిరస్కరించాడు. 

ఆ తరువాత అంకమ్మ భర్త ముగ్గురు పిల్లలను తీసుకుని బతుకుదెరువు వెతుక్కుంటూ నెల్లూరు జిల్లా దుత్తలూరు మండలం తుర్కపల్లి గ్రామానికి వెళ్లి అక్కడ 12 ఎకరాల నిమ్మతోట యజమాని శివారెడ్డి దగ్గర జీతం వుండి జీవించసాగింది. 

తన మొదటి భర్త మరణానంతరం చివరి సారిగా నిర్వహించవలసిన ఆచారాలు నిర్వహించడానికి అంకమ్మ మరియు ప్రకాశ్ గూడూరుకు వెళ్ళారు. తన దగ్గర అడ్వాన్స్ తీసుకుని పని (జీతం) చేయకుండ వెళ్ళిపోయిన అంకమ్మ, ప్రకాశ్ ల కోసం ఇన్ని రోజులు వెతుకుతున్న ముత్తుకు వారు గూడూరుకు వచ్చారని తెలిసింది. కోపంతో రగిలి పోతూ ముత్తు గూడూరుకు వెళ్ళాడు. అంకమ్మ తన దగ్గర జీతముంటానని రూ. 42,000 తీసుకుని పని చేయకుండ వెళ్ళి పోయిందని ఆరోపించి అక్కడున్న వారందరి ముందు తల్లి చేయకపోతే తీసుకున్న డబ్బు కింద కొడుకు పని చేయాల్సి వుంటుందని అప్పటికి (2033 జూన్ నాటికి) ఏడేళ్ళ వయసున్న అంకమ్మ రెండవ కొడుకు వెంకటేశ్‌ను ముత్తు బలవంతంగ తనతోపాటు తీసుకెళ్ళాడు. అట్ల తనతో పాటు తీసుకుపోయిన వెంకటేష్‌ను ముత్తు బాతులు మేపడానికి తమిళనాడు రాష్ట్రం సత్యవేడుకు వెళ్ళాడు. 

వెంకటేశ్‌ను ముత్తు తీసుకెళ్ళడంతో పుట్టెడు దుఃఖంతో అంకమ్మ ఇద్దరు పిల్లలు భర్తతో గూడూరు నుండి నెల్లూరు జిల్లా తుర్కపల్లికి వెళ్ళింది. అప్పటి నుండి రెండు సంవత్సరాల కాలం పాటు అడ్వాన్స్ తీసుకున్న రూ. 15000 రూపాయల కింద వెంకటేశ్ ముత్తు దగ్గరే పనిచేసాడు. 

2025 ఏప్రిల్ 9వ తారీఖున అంకమ్మ తన కుమారుడు వెంకటేశ్ తో ఫోన్లో మాట్లాడింది. తాను ముత్తు బాతులు మేపే పనిలో వున్నానని, మాట్లాడడానికి సమయం కూడా లేదని ప్రస్తుతం తాను తమిళనాడు రాష్ట్రం కాంచీపురంలో వున్నానని, ఎప్రిల్ నాటికి తొమ్మిదేళ్ళ వయసున్న వెంకటేశ్ తన తల్లితో చెప్పాడు. ఆ సందర్భంగ ముత్తుకు ఇవ్వవలసిన రూ. 42000 తీసుకొని రెండు రోజులలో అక్కడికి వచ్చి డబ్బులు ముత్తుకు ఇచ్చి నిన్ను ఇంటికి తీసుకువస్తానని అంకమ్మ కొడుకుతో నమ్మకంగ చెప్పింది. మధ్యాహ్నం ఏం తిన్నావని అంకమ్మ కొడుకును అడగగా “నిన్న నీళ్ళు కలిపిన అన్నం తిన్నానని, నిన్నటి కంటే ఇవ్వాళ నయమని ఈ రోజు “పెరుగన్నం తిన్నానని” వెంకటేశ్ తల్లితో చెప్పాడు. ఇవి అంకమ్మ తన కొడుకుతో మాట్లాడిన చివరి మాటలు. 

విలువలు లేని ప్రమాణాలు వ్యర్థం

ఫ్రెంచ్ రాయబారి గబ్రియల్ ఫ్యుఒక్స్ చదివినది: “చాలా సంతోషకరమైన అంతకు మించి ఎంతో విజ్ఞాన దాయకమైన ఇట్లాంటి ప్రత్యేక కార్య క్రమానికి రాలేక ఎంతో బలవంతంగ నా ఈ ప్రయాణం మానుకుంటున్నాను. ప్రత్యక్షంగా మీ ముందు నిలబడి నా కృతజ్ఞతలు తెలుపలేక పోతున్నందుకు బాధపడుతున్నాను. నా బాధను చెప్పటానికి ప్రత్యేక ప్రయోజనం లేదు. అంతకు మించిన కారణం కూడ ఏది లేదు. 

మీ అందరికి తెలుసు సత్కారాలకు పురస్కారాలకు నేను చాలా దూరమని. అట్లాంటి వాటిని ఎపుడు తిరస్కరిస్తుంటానని. ఒక ఫ్రాన్స్ దేశస్థుడిగా నాదేశం ఇచ్చే పురస్కారాలనే సగౌరవంగా స్వీకరిస్తాను. ఊహించకుండానే మీ నుండి ఇంత గొప్ప నోబెల్ పురస్కారం పొందటం నిజంగ నేను నమ్మలేక పోయాను. ప్రతి రచయిత ఇట్లాంటి పురస్కారాన్ని ఎప్పుడూ కోరుకుంటాడు. చాలా సంవత్సరాల నుండి నేను ఎడారిలో రోదిస్తున్నానని అనుకునే వాన్ని. ఆ తరువాత కొంతకాలం నాతో మాట్లాడటానికి, నా అంతర్మధనం గుర్తించటానికి కొంతమందైనా ఉండక పోరా అని అనుకునేవాన్ని. అదేమీరు నిజం చేసి చూపారు. నా నమ్మకానికి నా విశ్వాసానికి ప్రాణం పోసారు. నిదానంగానైనా. నే నమ్మిన సిద్ధాంతాన్ని గుర్తించి వ్యాప్తిలోకి తెచ్చారు. 

మీరు నా రచనను గుర్తించి నన్ను ఈ పురస్కారానికి ఎన్నుకున్నారని నేను అనుకోను. అందులో ఉన్నటువంటి - ఉత్తేజపూరితమైన స్వతంత్రమైన ఒకానొక పరమార్థం చూస్తుంటారు. మన రోజుల్లో అన్ని వైపుల నుండి గడ్డు కాలాన్ని చవిచూసిన పరమార్థం అది. అదే మీరు నాలో గుర్తించారు. దాన్నే మీరు సమ్మతించి ప్రోత్సహించవలసిన అవసరం ఉందని అనుకున్నారు. ఆ విషయమే నా ఆత్మ విశ్వాసాన్ని వ్యక్తిగతమైన సంతృప్తిని పెంపొందిస్తుంది. అది ఏది ఎంతైనా నేను అట్లానే ఆలోచిస్తూ పోను. ఎందుకంటే నా కన్నా గొప్పగా ఈ విషయాన్నే తెలియజేసిన వ్యక్తి ఫ్రాన్స్ దేశంలో మరో అతనున్నాడు. అతడే పోల్ వలెరి . మా ఇరువురి 50 సంవత్సరాల స్నేహంలో ఆయన్ను నేను ఎంతగానో గౌరవించాను. మరెంతగానో ప్రభావితుడనైనాను. ఆయనకు బదులుగా నన్ను ఎన్నుకున్నారేమో అనుకుంటాను ఎందుకంటే అతనిని ఎన్నుకోవటంలో అతని మరణమే మీకు అడ్డువచ్చి ఉంటుంది. నేను చాలాసార్లు తెలియజేసాను. ఆయన మేధస్సు ముందు, ప్రతిభ ముందు నేను ఎప్పుడు తలదించుకునేవాన్ని. ఆయన జ్ఞాపకాలు ఈ సమావేశంలో అందరిలో ఉంటాయని అనుకుంటాను. ఆయన జ్ఞాపకాలు చీకట్ల పొరలను చీల్చి వెలుగును చిమ్ముతాయని ఆశిస్తాను. ఒక నూతన స్వతంత్రమైన ఆలోచనను గుర్తించి దానిని ఆహ్వానించి ఈ పురస్కారం చేత దానికి విజయం చేకూర్చారు. సరిహద్దుల హద్దులు దాటి, చిన్నా పెద్ద భేదాలు వదిలి, రాగద్వేషాలు మరచి మీరు ఇవ్వటానికి పూనుకున్న ఈ పురస్కారం ఊహించనటువంటి అసాధారణ ప్రతిభకు వెలుగు”. 

నోబెల్ ఫౌండేషన్ ఉపాధ్యక్షుడు (Aఅdతీవ Tఱsవశ్రీశ్రీus Gఱdవ) ఆండ్రీ తిసల్యుస్ జీద్ సమ్మతికి ఈ క్రింది మాటలు చెప్పారు. దురదృష్టవశాత్తు - అనారోగ్యం కారణం వల్ల వీతీ. Aఅdతీవ Gఱdవ కు రావాలన్న కోరిక ఉండి కూడ. తన ప్రయాణం వదులుకున్నాడు. దానికి బాధపడుతూ మేము ఆయనకు పూజ్యభావంతో పాటు మా సానుభూతిని తెలియజేస్తున్నాము. ఫ్రెంచి సాహిత్య క్షేత్రంలో అత్యంత గౌరవనీయుడు. తన మేధా సంపత్తితో ప్రగాఢమైన ప్రభావం మనపై వేసినవాడు వీతీ. Aఅdతీవ Gఱdవ. 

స్వీడిష్ అకాడమి శాశ్వత కార్యదర్శి ఆండెర్స్ ఓస్టిర్లింగ్ (Aఅdవతీs Ostవతీశ్రీఱఅస్త్ర) చే సమర్పించబడిన ప్రసంగం: ఇరవై సంవత్సరాల వయసు నుండి రచయితగా ఒక ప్రముఖ పత్రికకు అర్థశతాబ్దిపాటు మొదటి పేజీని నిర్వహించాడు ఆండ్రీ జీద్. ఇతను నాటి ప్రతీక వాదుల రచయితలలో ప్రముఖుడు. లాటిన్ నగరంలో ఒక భవంతి ఆరవ అంతస్థులో నిలబడి ప్రతీక వాదుల సమావేశం ఎక్కడ ఏర్పాటు చేయాలని చూస్తున్నాడు. సేన్ నది ఆండ్ నో త్రు ఛార్జ్ దామ్ (Sవఱఅవ aఅd చీశీtతీవ ణaఎవ) లను కిటికీ గుండా చూస్తూ నిలుచున్నాడు. అది ఆకురాలు కాలం సూర్యాస్థమయం కిటికీ లోంచి చూస్తూ బల్సాక్ (దీAL్గA్పు) నవలలోని కథానాయకుడిగా తను అనుభూతిని పొందుతున్నాడు. రస్టింగా న్యాక్ (=astఱఅస్త్రఅac) బల్సాక్ (దీaశ్రీఓac) నవలలో సాధారణంగా కనిపించే కథానాయకుడి పేరు) ఎలాగైతే విజయదాహంతో తన కాళ్ళ దగ్గరున్న పట్టణాలను జయించటానికి సిద్ధంగా ఉండి “ఇపుడు మనమిద్దరమే, “ ఇక నువ్వో నేనో అని అన్నట్లుగా ఆంద్రీ జీద్ కూడ సమావేశం నిర్వహించటానికి సాధ్యంకాని విధంగా పరిస్థితులున్నా నిర్వహించాలన్న కోరికతో ఆలోచిస్తున్నాడు. కాని ఇది సులభమైన విజయం కాదని ఆండ్రీ జీదు తెలుసు. 

సదా వివాదాస్పదంగా కనిపించే 78 ఏళ్ళ ఈ రచయిత ఈనాడు నోబెల్ పురస్కారం చేత గౌరవింపబడినాడు. మొదటి నుండే ఆధ్యాత్మిక ఆలోచనా పరమైన బీజాలు తనలో ఉండేవి అవే తనను ప్రగతిపథంలో ముందుకు నడిపాయి. ఈ ఒక్క విషయమే తనను ప్రముఖ ఫ్రెంచి సాహిత్య మÖర్తుల మధ్య ఒకడిగా చెప్పటానికి కాని, తరాల తరబడి ఇంకా తన ప్రభావం కొనసాగడానికి కాని కారణం మాత్రం కాదు. ఆంద్రీ జీద్ 1890లో మొదటి రచన కావించాడు. 1947 వసంత కాలంలో అతని చివరి రచన వెలువడింది. యÖరప్ చరిత్రలో ఆధ్యాత్మికతకు అది అతి ప్రధానమైన కాలం. అలాంటి ఆధ్యాత్మిక పరమైన ప్రధానాంశాలు ఇతని రచనలలో ఉండటం చేత నాటకీయంగానే ఒక రకమైన దీర్ఘకాల జీవితానికి పునాదులు పడినాయి. ఆయన రచనల వాస్తవ విలువలను ఇప్పుడెందుకు ప్రశంసించ వలసి వచ్చిందని మీరేవరైన అడగవచ్చు. దానికి కారణం ఉంది. ఈయన ఎటువంటి సంశయం లేనటువంటి ఎవరం ప్రశ్నించలేనటువంటి మహా రచయితల వర్గానికి చెందినవాడు. ఇట్లాంటివారి వాస్తవ విలువలను నిర్ణయించటానికి కావలసింది స్థూల దృష్టి, అంతకు మించి సరిపడు అవగాహనా సామర్థ్యం, భాష వ్యవహార క్రమస్థాయి ఏంటో అన్న పరిజ్ఞానం అవసరం. అతని సమకాలికులందరిలో ఆండ్రీ జీద్ ఎంతో వైవిధ్యం ఉన్న వ్యక్తి. శాశ్వతమైనటువంటి విలువలకు, సత్యాలకు అనుకూలంగా ఉద్దేశాలు రూపొందించుకోవటం. ఆ విధంగానే మార్చుకోవటం. భిన్న కోణాల నుంచి విషయాన్వేషణ కోసం అవిశ్రాంతంగా పని చేయటం ఈయన పద్ధతి. అందు వల్ల ఈయన రచనలలో అంతరాయం లేని సంభాషణ ఉంటుంది. నిరంతరం అవిశ్వాసాలకు వ్యతిరేకంగా పోరాడే విశ్వాసం ఉంటుంది. ప్రేమైక జీవితానికి అడ్డుతగిలే కఠోర నియమాల ధిక్కరణ ఉంటుంది. స్వేచ్ఛను హరించే నిబందనలకు వ్యతిరేకత ఉంటుంది. 

ఈయనకు సామాజిక జీవితం పట్ల ఆసక్తి ఎక్కువ. మార్పులకు అనుగుణంగా జీవించాలన్నది ఇతని అభిమతం. ఇతను 1927లో కాంగో దేశానికి, 1935లో సోవియట్ రష్యాకు చేసిన ప్రసిద్ధ నౌకాయానమే అందుకు తార్కాణం. సాహిత్య క్షేత్రంలోనే ఉంటూ, సాహిత్య మÖర్తుల మధ్య అగ్రగణ్యుడుగా ఉండాలన్నా ఉద్దేశం కాని, అట్లాంటి కోరికలేవి లేవని చెప్పటానికి తను చేసిన యాత్రలే చక్కని ఉదాహరణలు. ఆంధ్రీ జీద్ ప్రొటెస్టెన్ట (జూతీశీtవstaఅt) కుటుంబం నుండి వచ్చినవాడు. సామాజిక స్థితిగతులు తెలిసిన నాగరిక కుటుంబం కావటం వల్ల తన వ్యక్తిగత జీవితానికి ఎట్లాంటి నియమాలు, నిబంధనలు ఉండేవి కావు. అందువల్ల తన వ్యక్తిత్వాన్ని తానే రూపొందించుకోవటానికి అవకాశం కలిగింది. 1924లో వెలువడిన సీల్ గ్రేన్ మెర్ ‘్ణSఱశ్రీవ స్త్రతీaఱఅ అవ ఎవuతీt్ణ్ణ (If ఱt ణఱవ...) అన్న తన జీవిత చరిత్రలో కుటుంబం గురించి, చుట్టూ ఉన్న పరిసరాల గురించి వివరించాడు. ‘్ణIf ఱt ణఱ్ణ్ణ.... ‘’ ఒకవేళ ఇది మరణిస్తే....” అన్న భావము సేయింట్ చెప్పిన “గోధుమ గింజ పరిపక్వతకు రాకుండానే రాలిపోతుందని” చెప్పిన మాటల్లోనివి. అంతేకాకుండ ప్యురిటన్ (Puతీఱtaఅ) (మత పరమైన ఆలోచనలో నిష్ణాతులు) విద్యావిధానానికి స్పందించి దానిని గట్టిగా వ్యతిరేకించాడు. ఏ మాత్రం అధైర్యపడకుండా తన జీవితకాలమంతా అటు మతంలో. ఇటు నైతిక ప్రమాణాలలో ఉన్నటువంటి ప్రాథమిక సమస్యలకు ప్రతిస్పందిస్తూ పోయాడు. 1909లో వచ్చిన ల పోర్త్ ఎత్రువత్ (La జూతీశీtవ వtతీశీఱtవ) నిటారు ద్వారం (Stతీaఱt ఱs tష్ట్రవ Gatవ) అన్న చిన్న నవలలో పవిత్ర విలువలతో కూడిన క్రిస్టియన్ ప్రేమ సందేశం ఎట్లా దిగజారిపోతుందో విశదీకరించాడు. ఈనవలే ‘్ణ=A్పుIచ్ణ్ణీ విషాదాంత నాటకాలతో పోల్చదగ్గ అర్హత పొందింది. 

అదే కాకుండ ఎవరైనా సరే ఇప్పటికి బలమైన ఋజువులతో ఉన్న తన అవినీతి మతం అనే భావాన్ని అనుభవంతో తెలుసుకోవచ్చు. తను ప్రతిపాదించిన ఈ మతంను ఆయన ప్రత్యర్థులు అనేక విధాలుగా అనేక మార్లు వ్యక్తీకరించారు. ఇది వాస్తవానికి నిర్దేశించింది స్వేచ్ఛాయుతమైన ఆదర్శం, కారణం లేకుండా చెప్పే ఆదర్శం, నైతిక జ్ఞానాన్ని అన్ని అవరోధాల నుండి విముక్తి చేసిన ఆదర్శం. ఇది అమెరికన్ తొరో (Tష్ట్రశీతీవau) వ్యక్తం చేసిన ‘ఒకని ఆత్మకు ఎప్పుడు ఒక పనికి మాలిన విషయంతో సంబందం ఉండి సదా దానికే బానిసగానే ఉంటుందని” అన్న మాటలకు సాదృశ్యంగానే ఈ ఆదర్శం ఉంటుంది. ఎవరైనా తప్పకుండా గుర్తుంచుకోవలసింది ఎన్నో విషయాలతో కలిపి మంచి సూత్రాలను, గుణాలను చెప్పటానికి Gఱdవ పడిన శ్రమను. సర్వసాధరణంగా విలువలుగా గుర్తింపు ఉన్నటువంటి వాటిని ఏం తీసుకోకుండానే నూతన విలువలను ఎన్నో ఆవిష్కరించాడు. యుక్త వయస్సులో 1897లో లె న్యురిత్యుర్ తెరస్త్ర, Lవs చీశీఙతీతీఱtuతీవs tవతీతీవstతీవs, (ఖీతీuఱts శీf tష్ట్రవ జుaతీtష్ట్ర) పృథ్వి ఫలాలు అన్న రచనను మొదట వ్రాయటం ప్రారంభించి తరువాత మానుకున్నాడు. “మరిక, నా పుస్తకం విసిరేయండి, నన్నిక వదిలిపెట్టండి” అని తన శిష్యులకు, పాఠకులకు ఆయన విన్నవించుకున్నాడు. ఆ తరువాత వచ్చిన తన రచనలలో కూడ ఇదే ఉద్దేశాన్ని తెలియజేశాడు. కాని ఆ గొప్ప ప్రభావం ఎట్లా తొలగిపోతోంది. గాఢతతో నిండిన పదకృతులు - వేణుగానం లాంటి గద్య కృతుల నుండి ఇతనిని వేరు చేసి చూడడం సాధ్యమైన విషయం కాదు. విషయం పట్ల సమగ్ర ఆచార్యత్వము, ఆదర్శప్రాయము, అదునాతన పద్ధతులు జీద్ రచనలలో ఉంటాయి. బ్రుస (దీతీusa) ప్రాంతంలో ఉన్న ఒక మసీదు దగ్గర కూర్చుని మే నెల ఉదయం రాసింది ఎవరైనా చూసినట్లే, పత్రికలు రాయబడినట్లే “హా! మొత్తం నూతనంగా ప్రారంభం అయ్యింది. సంతోషంతో ప్రతి అణువు పులకించిన అనుభూతి, పాలలాంటి చిక్కని ఉద్వేగం నిండిన అనుభవం ప్రతి అణువు గుండా ప్రవహిస్తుంది. దట్టమైన తోటలు పొదలను, గుర్తించండి గులాబి పవిత్రతను, చెట్టునీడలో కూడ తరగని దాని ఠీవిని గుర్తించండి. ఇదేనా నీవు అర్థం చేసుకున్న నవ యవ్వనం? దీనికి పూర్వస్థితి ఏమిటి? ఇదే జ్ఞాపకమా నాకు ఆధారమైనది? నేనొక మసీదు మÖలన కూర్చున్నది నిజమా? నేను శ్వాసించేది నిజమా? కలనా నిన్ను ప్రేమించటం? నేను నేనేనా? ఒక వేళ నేను నేను కాకుంటే ఈ పక్షి నా దగ్గరకు ఎట్లా వస్తుంది? 

ప్రతి కొత్త విషయం వెనుక ఒక మార్పు జీద్ దృక్పథం. ఇది ఆయన రచనల ద్వార తెలుస్తుంది. నవలలో వ్యాసాలలో, యాత్రా కథలలో, సమకాలీన విషయ విశ్లేషణలో జీద్ విద్వత్తు అంతటా మనకు కనిపిస్తుంది. తరగని అదే మనస్తత్వంతో ఒక భాషలో వ్యక్తీకరించిన ప్రశాంతమైన ఆలోచనా సరళి కనిపిస్తుంది. స్వచ్ఛమైనటువంటి, సున్నితమైనటువంటి అనేక భావాలు అనేక విధాలుగా ఆయన రచనలలో ఉంటాయి. - ఈ విషయం తెలుపటానికి 1920లో వచ్చిన లెఫొ మెన్ ఏర్ (Lవs ఖీauఞ వీశీఅఅayవuతీs) (Tష్ట్రవ ్పుశీuఅtవతీ ఖీవఱtవతీs) ఒక మంచి ఉదాహరణ. ఇది ఎంతో సాహసంతో లోతైన ఆలోచనతో విశ్లేషించి రాసింది. ఇందులో ఫ్రెంచి యువతకు సంబంధించిన అంశాలే ప్రధానం. ఎంతో నైపుణ్యాన్ని జతచేసి నూతన పంథాలో సాగిన ఈ నవల ఎందరినో ప్రభవితం చేసింది. సమకాలీన నవలా రచయిత లెందరికో ఇది ఆదర్శమైంది. ఆ తరువాత గతంలో తాను తెలియ చేసిన అంశాలను క్రోడీకరించి జ్ఞాపకాల సంపుటి అన్న పేరుతో ఒక సంపుటిని ప్రవేశపెట్టాడు. ఇందులో తను నిస్వార్థంగా ఏ కొత్త అంశాలను జత చేయకుండా ఉన్నది ఉన్నట్లుగా ఏది దాచుకోకుండా తన మంచితోపాటు చెడును కూడ నిర్భయంగా వెల్లడించాడు. తనమీద సహచారులు చేసే ప్రశంసలను సున్నితంగా తిరస్కరించినాడు.. అత్యున్నతమైన నీతిని విశాల దృక్పథాన్ని భగవంతుడి సాక్షాత్కారంలోనే దర్శించాడు. తనను తాను భగవంతుడికి అర్పించుకున్నాడు. ఎంతో విలువైన తన జ్ఞాపకాల ఆత్మకథలు హేతుశక్తికి అంతుచిక్కని బైబిల్ సూక్తులలో మనకు దర్శనమిస్తుంది. గోధుమ గింజను జీవితానికి అన్వయించి చెప్పటం ఆంద్రీ జీద్ మార్మిక దృష్టికి ప్రతీక. “పూర్తిగా ఎండి రాలి పడిన గోధుమ గింజనే పొందటానికి అర్హత పొందుతుంది” అంటాడు. ఈ మాటల్లో జీద్ తాత్విక దృష్టి అర్థమౌతుంది. ఇంకా ఆయన ఇలా అంటాడు. “నైతిక ప్రమాణాలను కాని, మత సంబంధమైన విషయాలను కాని అందులోని సందేహాలను కాని పరిశీలించి చూడటనాకి ఒక నిర్దిష్టమైన పద్ధతి ఉంటుందని నేను అనుకోను. అట్లాంటి వాటికి అనుకూలంగా ఉండటం కూడా నాకు తెలియదు. 

నా జీవితంలో అన్ని సందర్భాలలో వాటిని సొంతంగా రూపొందించుకున్నాను. వాస్తవానికి నేను కోరుకున్నది కూడ వాటితో రాజీ పడాలని, చాలా వైవిధ్యంతో కూడిన స్పష్టమైన భావాలు ఏ ఒక్కటి కూడ తీసి వేయకుండ క్రీస్తుకు అప్పగించటానికి సిద్ధపడ్డాను. ఆయననే దినైనస్ (ణఱdతీysus) మరియు అపాలా (Aజూశీశ్రీశ్రీశీ) మధ్యన జరుగుతున్న ఘర్షణను పరిష్కారం చేయమన్నాను.” ఈ మాటల ద్వారా వివిధ రంగాలలో నిష్ణాతులైన మేధావులకు ఎవరైతే జీరన్ను నిందించారో, ఆయనని అనేక విధాలుగా వక్రీకరించారో, అట్లాంటి వారికి ఒక జ్ఞాన జ్యోతిని వెలిగించాడు. ఆంధ్రీ జీద్ ఎప్పుడు తనను తాను మోసం చేసుకోలేదు. తన తాత్విక ఆలోచనా అంతరార్థం కేవలం ఉత్సాహవంతమైన తరం కోసం. ఎట్లాగైనా వారిని మేల్కొలిపి అద్భుతాలు చేయాలన్నదే అతని ఆకాంక్ష, అందుకోసమే నిరంతరం తపించాడు. 

ఈ రోజుల్లాగానే ఆ రోజుల్లో కూడ ప్రశంసలు కురిపించుట, కృతజ్ఞత భావాలు తెలుపుకోవటం మామÖలే. ఎంతో కళాత్మకతను అంతకు మించిన ఇతివృత్తాలతో ఉన్న ఈయన రచనలను మనం చాలా ఆలస్యంగా చూసాము. ఆంద్రీ జీద్ ఎన్నో బాధలలో కూడ ఆనందం వెతికి చూసుకున్నాడు. కాని వాస్తవానికి అట్లాంటి గడ్డు సమస్యలు ఈనాడు మనం దాటవేసినాము. వయసు పండినా కూడ ఆండ్రీ జీద్ తన అనుభూతుల గురించి, అభిప్రాయాల గురించి ఎక్కడా గొప్పగా చెప్పుకోలేదు. ఏనాడు కూడ అవి పరిపూర్ణమైనవని కాని ఆమోదయోగ్యమైనవి అని కాని ఎక్కడ విధించలేదు. అన్నింటిని మించి ఆయన కోరుకున్నది ఒక్కటే బద్దకంలోంచి తేరుకోవాలని, సమస్యలను నిర్భయంగా వ్యక్తీకరించాలని. భవిష్యత్తులో సహితం ఇతని రచనలపై ఉన్న వివాదం కన్నా ప్రభావమే ఎక్కువ ఉన్నట్లు మనందరం గుర్తిస్తాము అందులో ఏమాత్రం సందేహం లేదు. వాస్తవమైన తన ఉదాత్తమైన స్వభావం తప్పకుండా పునాదులు నాటుకుంటుంది. 

తన రచనలలోని ప్రతి పుటలో దేనినైనా నిర్భయంగా ఎదుర్కొనే సాహసం, చేసిన తప్పును ఒప్పుకొనే తత్వం ఉంటుంది. పోరాటానికి ఎంతో కష్టమైనా సరే కాని పవిత్రతను నటించే మతాధిపతులతో సంఘర్షణను మాత్రం వదులుకోలేదు. అట్లాంటి అఘాతం నుండి తప్పించుటకు విలువలులేని ప్రమాణాలను మానవ ప్రవర్తన నుండి వేరు చేసి చూసాడు. ఎవరైనా ఎప్పటికి గుర్తుంచుకోవలసింది సత్యం కోసం తపించే ప్రేమను, దానికోసం కావలసిన నియమాలతో కూడిన ప్రవర్తనను రూపొందించుకోవటం. ఇదే సిద్ధాంతం ఫ్రెంచి సాహిత్యంలో మెంత్యేఇ: (వీశీఅtaఱస్త్రఅవ) మరియు రూసో (=శీussవau) నుండి తెలుసుకోవచ్చు. మనకు జీద్ పరిణామం అన్ని దశలలో కనిపిస్తుంది. సాహిత్యంలో ఏక సూత్రతను సాధించిన వాడుగ చివరివరకు దాన్ని కాపాడిన వాడిగ కనిపిస్తాడు. నిజాయితిగా అన్ని సమస్యలను దృఢ నిశ్చయంతో నివేదించిన ఉన్నత వ్యక్తిత్వం ఉన్న వ్యక్తిగా గుర్తింపబడ్డాడు. 

ఈ కోణం నుండి పరిశీలించి, సుదీర్ఘమైన ప్రతిభావంతునిగా అన్ని కోణాల్లోంచి తన వృత్తిని నిర్వహించిన తీరును, అనేక మార్గాలలో ఉత్తేజపరిచిన, ఆలోచింపజేసిన తన విధానాలు చూసి ఏ మాత్రం సందేహించని ఆదర్శవంతమైన విలువలకు ప్రతినిధిగా భావించి ఈ బహుమానం ప్రకటించాము. 

ఈ విశిష్ట పురస్కారం స్వీకరించటానికి తను సమ్మతం తెలిపినందుకు కృతజ్ఞతలు తెలుపుకొంటున్నాము. దురదృష్టవశాత్తు అనారోగ్య పరిస్థితి వల్ల ఆయన ఇక్కడికి రాలేకపోయారు. తన బహుమతిని ఇపుడు ఆదేశ రాయబారి స్వీకరిస్తారు. 

జీవిత చరిత్ర 

ఆంద్రీజీద్ (1869 - 1951) హ్యుగ్నొనట్ (Huనuవఅశీts) కుటుంబం నుండి వచ్చి క్యాథలిసమ్ (్పుatష్ట్రశీశ్రీఱcఱsఎ) లోకి మారాడు. చిన్న తనంలో పలుమార్లు అనారోగ్యానికి గురైతుండేవాడు. దక్షిణ ప్రాంతంలో ఎక్కువ కాలం ఉండటం చేత ఆయన చదువుకు అంతరాయం ఉండేది. అందువల్ల ప్రయివేట్ ట్యూషన్ చెప్పించారు. ఆరోజుల్లో అతని లె కై చాంద్రే వాలె (Lవs ్పుabఱవతీs d ‘Aఅdతీవ ఔaశ్రీtవతీ) (1891) (Tష్ట్రవ దీశీశీks శీf Aఅdతీవ ఔaశ్రీtవతీ) ప్రతీక వాద సాహిత్యానికి మార్గం చూపింది. ఆ రోజుల్లో ఆండ్రీ జీద్ ఆల్జేరియాకు చేసిన ప్రయాణంవల్ల తీవ్ర పరిణామాలు చోటు చేసుకున్నాయి. అక్కడే ఆయన అనారోగ్యంతో మరణం అంచులదాకా చేరుకున్నాడు. తలక్రిందులైనటువంటి తన మతంలోని నిష్టాగరిష్ట పద్ధతులకు వ్యతిరేకంగా పోరాడినాడు. లెన్యురిత్యుర్ తరస్త్ర, (Lవs చీశీuతీతీఱtఅతీs Lవతీతీవstతీవs) (1897)(ఖీతీuఱts శీf tష్ట్రవ జుaతీtష్ట్ర) ఒక నాటకం సేయల్ (Saఱశ్రీ) (1903) లో ఆ తరువాత లెరెతూర్ డై ఎన్టన్ట ప్రాదిక్యు (Lవతీవtశీuతీ dవ I్ణ వఅtaఅt జూతీశీdఱనuవ) (1907) (Tష్ట్రవ =వtuతీఅ శీf tష్ట్రవ జూతీశీdఱస్త్రaశ్రీ) లాంటి రచనలు ఆయన వ్యతిరేక పోరాటానికి ప్రత్యేక సాక్ష్యాలు. 

తన స్వీయ చరిత్ర అయినటువంటి సేల్ గ్రేనెమెర్ (Sఱశ్రీవ Gతీaఱఅ అవ ఎవuతీt) (1924) (If ఱt dఱవ....), జీవిత కాలమంతా రాసుకున్న తన డైరీని ‘్ణజీశీuతీఅaశ్ర్ణ్ణీ జోర్నాల్ 1889 ` 1939 (1939) జీశీuతీఅaశ్రీ 1939 G 1942 (1948)లో, జీశీuతీఅaశ్రీ 1942 tశీ 1942 - 1950 మÖడు జీశీuతీఅaశ్రీs జొర్నాల్ గా వచ్చాయి. ఇవి ఆయన వ్యక్తిత్వానికి అద్దం పట్టిన పుస్తకాలు. ఇవేకాక 1914లో వచ్చిన లె కావ్ ద్యు వాటికన్ (Lవs ్పుaఙవs du ఙatఱcaఅ) (Latcadఱశ్ణీs Adఙవఅtuతీsవ), 1909లో వచ్చిన ల పోర్త్ ఎత్తువత్ (La జూశీతీtవ వtతీశీఱtవ) (Stతీaఱt ఱs tష్ట్రవ Gatవ) మరియు ప్రయోగకరంగా 1926లో వ్రాసినటువంటి అనే ఒక నవల లె ఫొ మెన్ ఏర్ (Lవs ఖీauఞ వీశీఅఅayవuతీs) (Tష్ట్రవ ్పుశీuఅtవతీ ఖీవఱtవతీs) రచనలు కూడ చేసాడు. 

షేక్స్పియర్ , విటమాన్ , కోన్డ్  మరియు  రిల్కి లాంటి గొప్ప రచయితల రచనలు కూడ ఫ్రెంచిలోకి అనువదించాడు. జీద్ ప్రభావితమైన సాహిత్య విమర్శకుడు. ముఖ్యంగా వివాదాస్పద రచయిత అయినటువంటి దస్త ఏవ్సికి  చే ఎక్కువ ప్రభావితుడై 1923లో ఆయన పైనే ఒక పుస్తకం కూడ రాశాడు. సేకరించిన జీద్ రచనలన్ని కలపి పదిహేను సంపుటాలుగా 1933 - 39 లో అచ్చు వేయబడ్డాయి.