కపిలవాయి లింగమూర్తి కథానికలు

శతాధిక గ్రంథకర్త, కవి పండితోత్తముడు, అధ్యాపక శిరోమణి, పరిశోధక పంచాననుడు డా.కపిలవాయి లింగమూర్తిగారు. ప్రముఖ కవి నందిని సిధారెడ్డి గారి మాటల్లో చెప్పాలంటే “పద్యానికి హారతిపళ్ళెం, పరిశోధనకు ప్రమాణపత్రం, పదజాలానికి కోశాగారం అందించి తొమ్మిది దశాబ్ధాల నిండుజీవితాన్ని తెలంగాణ సారస్వతానికి అంకితం చేసిన విశేష వ్యక్తిత్వం కపిలవాయి లింగమÖర్తి గారిది”. ఆయన స్పృశించని ప్రక్రియ లేదు. శతకాలు, కావ్యాలు, సంకీర్తనలు, చరిత్రలు, ఉదాహరణలు, నవలలు, జీవితచరిత్రలు, ఆత్మకథ, నాటకాలు, అనువాదాలు, కథానికలు ఇలా లింగమÖర్తిగారు తన కలంతో నిరంతర సాహిత్య సృష్టిచేస్తూ వచ్చారు. కపిýవాయి గారు ప్రాచీనసాహిత్యం, చరిత్ర, పరిశోధన మీద ప్రధానంగా దృష్టి సారించినప్పటికి ఆధునిక సృజన ప్రక్రియలను వదిలిపెట్టలేదు. ఆంగ్ల ప్రభావంతో తెలుగులోకి వచ్చిన కథానిక ప్రక్రియలోను తనదైన ప్రతిభను కనబరిచారు.

కపిలవాయి లింగమూర్తి గారు, తను కలంపట్టిన తొలిరోజుల్లో రెండు సంవత్సరాల (1959`61) పాటు కృష్ణాపత్రికలో కథలు రాశారు. శీర్షిక ‘కల్పనాకథలు’ పేరుతో ఒక కాలంలా వచ్చాయి. ఈ కథలు అర్థశతాబ్ధి దాటిన తరువాత 2015 లో సాహిత్య దుందుభి మహబూబ్‌నగర్ వారి చొరవతో అందులోని కొన్ని కథలను మాత్రమే పుస్తకంగా అచ్చువేశారు. ‘కపిలవాయి లింగమÖర్తి కథానికలు’ పేరుతో వచ్చిన ఈ పుస్తకంలో మొత్తం ఆరు కథలు ఉన్నాయి. ఇంకా పుస్తకం రూపంలోకి రానివి చాలానే ఉన్నాయి. 1959 సంవత్సరం అంటే ఆంధ్రప్రదేశ్ ఏర్పడి మÖడు సంవత్సరాలు అయింది. వెల్లువలా తెలుగు పత్రికలు స్థాపించబడి తెలుగుభాషా, సాహిత్యాల సుసంపన్నత దిశగా ప్రవహిస్తున్న కాలం. ఈ క్రమంలో 1901 లోనే ఏర్పడిన కృష్ణాపత్రిక సాహిత్యసేవలో ఎప్ప్పుడూ ముందంజలోనే ఉందని చెప్పవచ్చు. ఆనాటి సమాజానికి అనుగుణంగా కపిలవాయి గారు ప్రామాణిక భాషను కథల్లో ఉపయోగించారు. తెలుగుభాషలోని మాధుర్యాన్నంత నుడికారాలు, సామెతలు, జాతీయాలను సందర్భానసారంగా ఉపయోగించారు. శిల్ప నిర్మాణంలో కొత్తదనాన్ని పాటించారు.

కథనంలో ‘ఆమె కథ ఒక్కటే ఉత్తమపురుషలో సాగింది. మిగిలినవి ప్రథమ పురుషలో ముందుకు సాగాయి. సామాజిక పరమైన వస్తువులను తీసుకొని వాస్తవికదృష్టితో, అనుభూతి ప్రధానంగా కథలను రాశారు. వీరి కథల్లో శీర్షిక పెట్టడంలో విలక్షణత కనిపిస్తుంది. పండితులైన వారు వచనాన్ని రాసినప్పటికి ఎంతటి సృజనాత్మక వాక్యాలుగా వొదిగిపోతాయో ఈ కథలు చదివితే తెలుస్తుంది.

‘జీవిత సంధ్యలు’ కథలో వస్తువు ఒక జమిందారీ కుటుంబ వాతావరణం. యజమాని స్వేచ్ఛా ప్రవృత్తి కలిగినవాడు. తెలంగాణలో స్వాతంత్య్రానికి పూర్వమున్న భూస్వామ్య వ్యవస్థ మÖలాలు ఆ తరువాత చాలా కాలంపాటు కొనసాగుతూ వచ్చాయి. రచయిత తన చిన్నప్ప్పుడు దొరల కాలాన్ని అనుభవించాడు. కాబట్టి ఆ పరిణామాన్ని పాఠకులు అర్థమయ్యేలా చిత్రించారు. భూస్వామ్య వ్యవస్థ మÖలాలు ఎప్ప్పుడైతే సమÖలంగా తుడుచుకుపోయాయో దొరలు రూపం మార్చుకొని రాజకీయరంగ ప్రవేశం చేసి, నగరాల్లో స్థిరపడటం, వ్యాపారాల్లో ముందంజలో ఉండటం గమనించదగిన విషయం. కథా ఎత్తుగడలో “చినబాబు శ్రీహరిరావు గారి నాడు యింటికి వస్తారు. వచ్చినప్ప్పుడల్లా విందులకోసం ఎవరినో ఒకరిని వెంటేసుకురావడం పరిపాటే. ఆయనకు ఈ తడవ విశేషంగా తన సానిదాన్ని కూడా తీసుకు వస్తున్నాడని తెలిసిందది పద్మినీదేవికి” అన్నమాటలు ఆనాటి సామాజిక రుగ్మతలను తెలియజేస్తుంది. భర్త ప్రవర్తిస్తున్న తీరు భార్య పద్మినీదేవికి నచ్చకపోయినప్పటికి ఎదిరించలేని స్థితిలో 

ఉంది. అధికారం చేతిలో ఉన్న ధనికుడు శ్రీహరిరావు ఏంచేసిన నడుస్తుందనే తీరులో ప్రవర్తించిన తీరు కథలో చిత్రించబడింది.

‘అభిమాన దేవత’ కథలో భారతి, కాంతారావులు మధ్యతరగతి కుటుంబానికి చెందినవారు. కాంతారావు ప్రభుత్వ ఉద్యోగస్తుడే కాని చాలినంత జీతం వచ్చే గొప్ప ఉద్యోగంలో లేడు. అందుకని కాంతారావు ఇంటిలో పిల్లలు పెరుగుతున్న కొద్ది సంసారాన్ని నడపటం కష్టమౌతుంది. ఈ కష్టాల నుండి గట్టెక్కడానికి భార్య కూడా ఉద్యోగం చేసే బాగుంటుందని  భర్త కోరుకుంటాడు. కాని భార్య పిల్లల పెంపకంలో నిమగ్నమవడం వలన ఉద్యోగం చేయలేకపోతుంది. వారిరువురి మధ్య పెళ్ళైన కొత్తలో ఉన్న అనురాగం రాను రాను సన్నగిల్లుతుంది. ఎన్ని ఆర్థిక ఇబ్బందులు ఎదురైనప్పటికి భార్యభర్తల మధ్య ప్రేమ, అనురాగాలు సన్నగిల్లకూడదని ధ్వన్యాత్మక చెప్పిన కథ ‘అభిమాన దేవత’.

‘ఆగిపోయిన కథ’ లో పార్వతి కథానాయకురాలు ఆమె తండ్రి రామన్న పంతులు, ఆమె అన్న నరసింహం, తండ్రి బడిపంతులు కాబట్టి ఎక్కువ జీతం వచ్చేది కాదు. అందుకే   ఆ రోజుల్లో ‘బతకలేక బడిపంతులు’ అనే సామెత వచ్చింది. రామన్న పంతులు తన పిల్లలకు చిన్న వయస్సులోనే పెళ్ళిళ్ళు చేయాలనుకుంటాడు. అతని ఇంట్లో మేనల్లుడు ఉంటాడు కాని ప్రయోజకుడు కాదు. కూతురుకు గొప్పింటి సంబంధం చూసి పెండ్లి చేస్తాడు. దాంతో ఇంట్లో ఉన్న మేనల్లుడు కోపంతో ఇల్లువదిలి వెళ్ళిపోతాడు. కాలం ఎప్ప్పుడూ ఒకేలా 

ఉండదు. తానొకటి అనుకుంటే దైమమొకటి తలచినట్లుగా పార్వతి భర్త అనారోగ్యం పాలై చిన్నవయస్సులోనే చనిపోతాడు. పార్వతి విధిలేక పుట్టింటికి వచ్చి చిన్న ప్రైవేటు ఉద్యోగం చేసుకుంటూ కాలాన్ని వెళ్ళదీస్తుంది. పార్వతి ఒక ట్రైనింగ్ ప్రోగ్రాం లో తన మేనబావను కలుసుకుంటుంది. ఆగిపోయిందనుకున్న తన మోడుబారిన జీవితం తన మేనబావ ప్రేమతో తిరిగి చిగురించడం మొదలుపెడుతుంది. జీవితంలో ఎగుడుదిగుడులు ఉంటాయని కథ చెప్తూనే మధ్యతరగతి జీవితాల వాస్తవికతను కళ్ళకు కడుతుంది.

‘ఆమె’ కథ ఉత్తమ పురుషలో నడుస్తుంది. బస్సు బయలు దేరేటప్ప్పుడు కథ మొదలౌవుతుంది. “బస్సు పాలెం బస్టాండ్‌లో ఆగింది. ప్లాటుఫారం ఎంత రద్దీగా ఉందో లోపల అంతే రద్దీగా ఉంది”. విశ్వం, అతని స్నేహితుడు సత్యం బస్సెక్కి సీటు దొరకక వెనక్కి వెళ్ళి నిల్చుంటారు. వారికి ఒకవైపు సీట్లో ఇద్దరు మహిళలు కూర్చోని, చుట్టు ఉన్న జనాన్ని గురించి మరిచిపోయి వారిరువురి కష్టసుఖాలను గురించి మాట్లాడుకుంటున్నారు. వారి సంభాషణలో విశ్వానికి, అతడి స్నేహితుడికి అర్థమయ్యింది ఏమిటంటే వారి భర్తల తాగుడువల్ల కుటుంబాలకు జరిగే అనర్థాలను ఒక్కటొక్కటిగా తెలియవచ్చాయి. అయినా కూడా భారతీయ స్తీలు సహనంతో సంసారాన్ని నడుపుతారన్న విషయం తెలిసింది. ఈ కథలో స్తీలు వారి కష్టాల గురించి చెప్తుంటే పురుష పాత్రలు వినడంలోనే కథలోని ఆంతర్యం దాగి ఉంది. ‘ఓ పురుషులు’ ఒకసారి ఆలోచించండి? అన్నట్లుగా పాఠకులను సమాయత్త పరిచినట్లుగా ఈ కథ ముగుస్తుంది.

‘అనాథ’ కథ కరుణ రసభరితంగా సాగింది. పెంటమ్మ అందరిలాగానే చదువుకొని గొప్ప జీవితం గడపాలనుకుంది. తల్లి కూలిపని చేసి పెంటమ్మను చదివించింది. తన బిడ్డ తనలా శ్రామికురాలు కాకుండా గొప్పగా జీవితంలో రాణించాలని తల్లి కలలు కనింది. తానొకటి తలిస్తే దైవమొకటి తలిచినట్లు పెంటమ్మ చదువుకునే రోజుల్లో ప్రేమలో పడింది. ప్రియుడు చూపించే ప్రేమ నిజమని నమ్మింది. సమాజంలో నిజమైన ప్రేమికులకంటే అవకాశవాదులే ఎక్కువగా ఉంటారన్న లోకసత్యం, లౌక్యం తెలియని పెంటమ్మ ప్రియుడికి సర్వం అర్పించి మోసపోతుంది. తన కన్నతల్లికి భారమై జీవితాన్ని నాశనం చేసుకుంటుంది. ఆడవాళ్ళు సమాజంలోని మాయను నమ్మకూడదని, ముల్లు విస్తరు మీద పడినా, విస్తరు ముల్లు మీద పడినా విస్తరుకే నష్టమన్న జీవన సత్యాన్ని కథ చెప్తుంది.

‘చాటువులు’ కథలో సమాజంలోకి ముసుకు దొంగల వాస్తవిక ప్రవృత్తిని కండ్లకు కడతాడు. గ్రామంలో ఆర్.ఎం.పి డాక్టరుగా సేవలందిస్తున్న డాక్టరుకు ఆ వూరిలో ప్రాక్టీసు పెట్టకముందే పెళ్లై ఉంటుంది. వృత్తిని అడ్డుపెట్టుకుని నచ్చిన అమ్మాయిలను నయాన్నో భయాన్నో తన దారిలోకి తెచ్చుకుంటాడు. ఈ విషయం బయటపడకుండా జాగ్రత్త పడతాడు. ఆ వూరి గ్రామప్రజలు మాత్రం అతన్ని దేవుడిలాగా భావిస్తుంటారు. ఒకరోజు డాక్టరు రాత్రిపూట కనపడకపోతే ఆ వూరిజనం మరియు భార్య కూడా దొంగలు కిడ్నాప్ చేశారని, ఎత్తుకెళ్ళారని అనుకుంటారు. కాని డాక్టరు మధుకరరావు ఆ రోజు రాత్రి అమ్మాయి సేవలో ఉన్నాడన్న విషయం కథలో సాక్ష్యంగా నిలిచిన రమణ పాత్రకు మాత్రమే తెలుసు. ఇలాంటి సంఘటనలు లోకంలో అనేకం ఉంటాయి. కథలో ఒక పురుషుడి మనస్తత్వాన్ని, సమాజంలో అతడికిచ్చిన స్వేచ్ఛను అతను ఏ విధంగా అవకాశంగా మలుచుకున్నాడో తెలియజెప్పే కథ చాటువులు.

ఈ విధంగా కపిలవాయి లింగమÖర్తి గారు రాసిన కథల్లో అనేక జీవన సత్యాలు, మధ్యతరగతి మందహాసం, స్తీలకు ఉంటే కష్టసుఖాలు, లోకం తీరుతెన్నులు వస్తువులుగా ఉండి సందేశాత్మకతతో పాఠకులకు ఆలోచింపజేస్తాయి. రచయిత కథను నడపడంలో శిల్పం మీద దృష్టి పెట్టి రాశారు. వాక్యాల్లో, భావాల్లో రసపుష్టిని ప్రదర్శించారు. భాషలో నుడికారపు సొంపులు దర్శనమిస్తాయి. దొప్ప క్రింది దోసిలివోలె, చూసివత్తమమ్మ సుదతులార వంటి నుడికారాలు కథల సౌందర్యాన్ని పెంచుతాయి. పిల్లకాకికేం తెలుసునమ్మ ఉండేలు దెబ్బ, ఇంతేమి, ఇంతేమి ఈతకు లోటేమి, మన గుమ్మడికాయలు మంచివైతే వీధిలో ఎందుకు దొర్లుతాయి వంటి సామెతలు అర్థపుష్టిని పెంచుతాయి. ఈ విధంగా కపిలవాయి గారు కథారచయితగా తన సత్తాను చాటుకున్నారు. 

సముద్రాల జూనియర్.....

 కామెడియన్ శివరావు ‘ అగ్నిమం త్రం’ పిక్చర్ తీయాలను కున్నాడు. దానికి నా చేత రాయించు కోవాలని అతని సంకల్పం. అప్పుడే నాకు సముద్రాల జూనియర్ అనే పేరు పెట్టాడు.... ఒకటి రెండేళ్ళ తర్వాత వినోదా పిక్చర్స్ డి. ఎల్. 

శాంతి చిత్రానికి నా చేత పాటలు రాయించి ‘సముద్రాల జూనియర’ అని పేరు వేశాడు. అరా ఈ పరి శ్రమలో పని చేసే ఇద్దరు ప్రము ఘఖులు చేసిన నామకరణం ప్రచా రమై. ప్రసిద్ధమైంది స్థిరపడిపోయింది. వా సముద్రాల ల్మీకిరామాయణం వ్రాసిన శ్రీనివాస శిరోమణి ఒక నాడు- చిన్నప్పుడు నా జాతకం చూసి, ఒరేయ్, నిన్ను రాఘవాచా చార్యుల కొడుకనరురా: మీ నాన్నను’రామా నుజం నా ‘న్న’ అంటారు,” అన్నాడు. నేను సముద్రాల జూనియర్ అయిన తరువాత, మా నాన్న “సము దాల సీనియర” అయినాడు. అంతకు ఆయన ఒట్టి “ సముద్రా ముందు ల”గా ఉండేవాడు.... శిరోమణిగారి జోస్యం అలా ఫలించింది. 

ఇప్పుడు నేను ‘సముద్రాల జూని జూనియర్ యరే’. ఎన్. టి. రామారావుగారు మొదలు తక్కుంగ.ల మిత్ర బృందమంతా ‘జూనియర్ భాయ’ అనే అంటారు. 

కాని, మా నాన్నకు ‘ఆచార్య మా రామానుజు’ ని మీది అభిమానం కొలదీ “వేంకట (అది ఇలవేలుపు) రామానుజస్వామి’ అని నామకర ణం చేశాడు. మదరాసు విశ్వవిద్యా లయం నన్ను వేంకటరామానుజా చార్యులుగా బి. ఎస్.సి పట్టభద్రుని చేసింది. కేవలం “ఎస్. వి. రామా నుజం, బి. ఎస్. సి.’గా ఆదాయపు పన్ను పుచ్చుకుంటోంది మదరాసు గవర్నమెంటు.... ఇవి ఇవి నా కేశవనా మాలు... మరొక్కటి మిగిలిపోయింది మాలు...మరొక్కటి అది నాన్న పెట్టిన పేరే....నేను కవిగా “భారతి”లో పద్యాలు అచ్చు అయిన రోజుల్లో అవి “సముద్రుడు” అనే పేరుతో వచ్చినై. 

మాయా లోకం’లో నేను రాసిన పాటలకు ‘సముద్రుడు’ అనే పేరే ఉందని జ్ఞాపకం. “సముద్రులు” అని నా పద్యాలు, నాన్న పద్యాలు, కలిపి “కడలి పొంగులు” అనే పేరుతో ముద్రించాం. “సముద్రాల” ముద్ర అప్పుడే నా మీద పడింది. 

కన్న తండ్రి అంటే ఇంట్లో కటిక నియంత. తండ్రి తలవాకిట వస్తే, తాము దొడ్డి దారిన తప్పుకుంటారు! పిల్లల తండ్రులైనా వారికీ పిరికి పోదు. అందుకు కారణం పసితనం లో వారికి తండ్రి కలిగించిన భయమే. మా నాన్న నన్ను అలా 

విజయ ఇద్దరు స్త్రీలు ఒక చోట చేరితే ఎన్నో సమస్య- కె.ఆర్.విజయ 

పెంచలేదు. చిన్నప్పుడు నాన్న కసిరి కొట్టినట్టు నాకు వ్యక్తస్మృ తిలో ఏమీ జ్ఞాపకం లేదు. పద హారు నిండగానే, పుత్రుని-మిత్రుడు లాగా చూడాలని ఆయన సిద్ధాంతం. ఆ వయసు నుంచే ఆయన “కామ శాస్త్రం” మొదలు “వ్యోమశాస్త్రం” వరకూప-రమాణువు మొదలు పర వరకు -ఎన్నో విషయాలు దైవం చెప్పి, మనం చదివి తెలుసుకోవా ల్సినవి ఎన్నో ఉన్నాయన్న ఒక జిగీష కలిగించారు. ఈ రోజుకూ ఆయన చదవందే నిద్రపోరుబీ నాకూ అదే అలవాటు వచ్చింది. 

నేను ఇంటర్మీడియేట్ చదివే నాటికే పద్యాలు రాయసాగాను. ఒక తమిళ చిత్రంలో య. సావిత్రి ప్రేయసి పద్యాలు కూడా రాశాను. అవన్నీ ఆయన చదివి, తప్పొప్పులు సవరించి ఇచ్చేవారు. నాకు సాహి త్యంలో డిగ్రీ పుచ్చుకోవాలని ఉండేది. ఆయన నన్ను బి. ఎస్.సి చదివించాడు. రేడియో ఇంజినీరింగ్ చదివించి, వాహినీ స్టూడియోలో రికార్డిస్ట్గా వేయించాడు. ఏ ఉద్యోగ మైనా బానిసత్వమే కాని, ఇంజనీ రైతే కొంత స్వేచ్ఛ ఉంటుందని, సినీ రచయితగా తాను పడిన కొన్ని బాధలు తన బిడ్డకు ఉండకూడదని ఆయన అభిప్రాయం కావచ్చు. 1949 జనవరిలో నేను వాహినీ సౌండ్ డిపార్ట్మెంట్ లో చేరేవాటికి ఆయన రచనలకు నేను కొంత చేదోడు వాదోడుగా ఉండడం కొందరు నిర్మాతలకు తెలుసు. వారందరూ “మీ అబ్బాయి కవి కావల్సినవాడే” అని కోడై కూశారు. మÖడేళ్ళ తర్వాత తప్పని సరై ‘నీ మొహాన నా రాతే రాసి ఉంటే తప్పేదేముం ద’ని ఒప్పుకున్నారు నాన్న. 1952 ఫిబ్రవరిలొ నాన్న ఒద్దన్నా-సము ద్రాల జూనియర్ పేరుతో నేను సినిమా రచయితనయ్యాను. 

నా పదమÖడవ ఏడు వరకు నేను మా ఊళ్ళోనే చదివాను. నేను మద్రాసుకు వచ్చిన కొత్తలో బి.ఎన్. రెడ్డిగారు “మీ తమ్ముడెప్పుడొచ్చా డు?” అన్నారట. మా నాన్న “నా పెద్ద కొడుకండీ,” అని చెప్పారట. అదేమిటో మరి ఈ రోజుకూ మేము అన్నదమ్ముల్లాగే తిరుగు తాం. నా నెరసిన తల, ముందు విశృంఖలంగా నేను పేలే అవాకులు చవాకులు: నాన్న ముందే నేను సిగరెట్లు కాల్చడం వగైరా 

“ శ్రీశ్రీశ్రీ మర్యాద రామన్న కథ”లో గణేష్ చూసిన కొత్త వాళ్ళెవరూ మేము తండ్రి కొడుకులమంటే ‘ఆ!’ అన కుండా ఉండలేరు. టేబుల్ ముందు కూచొని రాసేటప్పుడు - ఇద్దరం వాటి రచయితలమే. ‘మన సందున కృతక సాంప్రదాయాల ఆనకట్టలు అనవసరం’ అని ఆయన అభిప్రా యం.... ఆయన అంత అతి అధు నాతన, విశాల దృక్పథం గలవ్యకి. 

మా నాన్న మహారాజు కాక పోవచ్చు. కన్న తండ్రిగా నాకు లోటూ చేయలేదు. చదువుకునే రోజుల్లో కావల్సినంత డబ్బు ఇచ్చా డు. సంపూర్ణ స్వాతంత్య్రం ఇచ్చా డు. కాని, కట్టు తాళ్ళ కొసలు ఆయన చేతిలోనే ఉన్నాయి. తెం పుకోవలసిన అవసరం నాకు రా లేదు. ఆనాడే కాదుబీ నేటికి కూడా... నాకంటే ముందు తాను ఇంటికి వస్తే, ‘వాడిని కూడా రానీ. ఇద్దరం కలిసే తింటాం.’ అని ఏ వేళైనా సరే- అలా ఎదురు చూస్తూ కూచుంటాడు నాన్న ఒకవేళ నేనేముందు వస్తే, “అబ్బాయి పడుకున్నాడా?” అని అడుగుతాడు-పని ఉన్నట్లు ఒకసారి కనీసం కనపడైనా వెళ్ళాలి పని లేకపోయినా సరే. కడుపు తీపి అలా అనిపిస్తుందేమో! అందుకే “కన్నమనసు వెన్న లాటిదిబీ బిడ్డ మనసు గడ్డ గడ్డ లాటిది” కాబోలు. అన్నారు 

నాన్న ‘అసమా” రోగి కావడం, ఆ సమయంలో నేనే పక్కన ఉండి ఉపచారాలు చేయవలసి రావడం- మమ్మల్ని మరీ ఆత్మీయులను చేసిం దేమో! నడి పడుచు రోజుల్లో ఎప్పు డైనా పది రోజులు ఊళ్ళో లేకపోతే “పని ఉంది. ఎక్కువగా వస్తోంది,” అని రాస్తే, వెంటనే పరు గెతు కొచ్చేవాడ్ని. ఆయన పది రోజులు ఊళ్ళో లేకపోతే నాకూ తోచదు. చెప్పిన రోజుకు రాకపోతే - నాకు కోపం కూడా వసుంది బహుశా ఆయన్ని విడిచి ఉండలేక పోవడమే కారణం కావచ్చు. 

నాన్నంటే నాకు భయం లేదు. కాని, నా మాట ఆయన కాదనడు. నాతో చెప్పకుండా ఆయన ఏమీ చెయ్యడు. నాన్న నడక్కుండా నేనూ. ఏమీ చేయలేను. ఈ నాటికీ నాన్న రెండో ఆట సినిమాకు ‘నన్ను పోని. వ్వడు. నేను పోను-కార్డు ఉండి కూడా. ఆయనకు దగ్గు తెర వస్తే, ఎందరు పక్కన ఉన్నాసరే-“అబ్బా యిని పిలవండి,” అంటాడు. నా చేతితో వీపు నిమిరి, “తగ్గిపోయింది, “నాన్నా!” అంటే, ఆయనకు ధైర్యం. దగ్గు తగ్గుతుంది కూడా. అది మా అనుబంధం. 

కన్నతండ్రి నెత్తిన గొడులాటి వాడన్నారు. నాన్న నా కదే కాదుబీ 1. ఆప్తమిత్రుడు. బ్ర ీVA్మపదేశం చేసిన తండ్రి- గురువు, దైవం. మా “నాన్న నడిచే పుస్తకాలయం. ఒక క్షమాసముద్రం కరుణా నవాంబు పూరం. ఆ మనసు పాదరసం. ఒక్కోసారి అజ్ఞానంలో తునాతున కలు చేసినా - చేరతీసుకుంటే, మన్నించి, మళ్ళీ అతుక్కుంటుంది. ఆతడనేక యుద్ధముల ఆరియు తేరిన వృద్ధమÖర్తి. నేనో తరుణుండ- ఎన్నో విషయాలలో.... అది సత్యం. 

ఆయన అవధానాలు చేసిన కవి. .మనతో ఒక విషయం ధారాళంగా మాట్లాడుతూ, మరో విషయం ఆలో చించ గలడు. మేధాసంపన్నుడు. ఆయన ఆశయవాదేగాని, లౌకికుడు కాదుబీ అవకాశవాది అసలే కాదు. అందుకే కవిగానే మిగిలిపోయాడు. అందరికీ మా నాన్నలాటి నాన్నే “రంగులరాట్నం” చిత్రంలో నటించిన రేఖ దొరికితే, కొడుకులెంతైనా సుఖపడ తారు. కాని, అలాటి నాన్న చాలా దుర్లభుడు. నా పితృకారకుడు, పితృ స్థానాధిపతి, మహెచ్చలో వర్గోత్త మాంశలో ఉన్నాడు అది నాపూర్వ పుణ్యం. నా పితృభాగ్యం. అంతటి పూర్వపుణ్యం అందరికీ కావాలిగా? 

సముద్రాల సీనియర్ జగమెరికిన బ్రాహ్మడు. అంతటి ప్రసిద్ధు డైన కొడుకును కన్న తండ్రి పుణ్య శాలే. కాని, ఆ పుత్రుని నలుగురూ పొగడగా - పుత్రోత్సాహం పొందే రోజు, మా తాత చూడనోచుకోలేదు. “ఆచారీ, నీ బిడ్డ తండ్రి పేరు నిల బెడతాడులే,” అని అంటే, పొంగి పోయే అదృష్టం మా నాన్నకుంది. అది ఆయన పురాసుకృతం, పుత్ర భాగ్యం. 

నాన్న పెద్దవాడై పోతున్నాడు.... చలి రోజులలో ముసుగు పెట్టుకొని, నడి మంచాన కూచుని, ఆస్తమా దగ్గు తెరతో రొప్పుతూండగా-ఒకటి రెండు సార్లు “నాన్నా, నాన్నా!” అని పిలిచిన పలక్కపోతే, భయ మేస్తుంది. ఏ మతు బిళ్ళో వేసుకుని బోసి నోరు తెరిచి ఆ వృద్ధమÖర్తి సుషుపిలో ఉన్నప్పుడు - పక్కన కూచుంటే, గుండె గొంతు లోకి వస్తుంది: 

నాన్న....మా నాన్న .... నా సర్వ స్వం.... భగవంతుడా, నన్ను ఒంటరి వాడ్ని చెయ్యకు. నా తండ్రికి ఆరో గ్యం ప్రసాదించు. దీర్ఘాయుష్మం తుడ్ని చెయ్యి- అని ప్రార్తిస్తుంది.. 

బైలాసు ఆశయాలు....ఉద్దేశ్యాలు

1. ప్రతి సంవత్సరము ఇద్దరు  సాహితీవేత్తలకు డా.కపిలవాయి లింగమÖర్తి- మీనాక్షమ్మ పురస్కారము, కపిలవాయి కిషోర్ బాబు - భార్గవీదేవి పురస్కారం ఇవ్వదలచినాము. పురస్కార గ్రహీతలకు నగదు, మెమెంటో ప్రశంసాపత్రం అందజేస్తాము. ఆర్థిక వనరులను బట్టి సర్వసభ్య సమావేశం నిర్వహించి నగదు బహుమతి ని నిర్ణయిస్తాము.

2. కవుల రచనలు పుస్తకావిష్కర సభలు నిర్వహిస్తాము

3. కవి సమ్మేళనాలు ఇతర సాహిత్య గోష్టులు నిర్వహిస్తాము

4. డా.కపిలవాయి లింగమÖర్తి గారి ఆముద్రిత గ్రంథాలతో పాటు ఇతర ప్రముఖ కవుల గ్రంథాలను కూడా ముద్రణకు ప్రయత్నిస్తాము.

5. వివిధ సాహిత్య సాంస్కృతిక విషయాలపై అవగాహన కొరకు సాహిత్య ఉపన్యాసాలు సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తాము 

6. పాఠశాల, కళాశాల, స్నాతక, స్నాతకోత్తర విద్యార్థులకు సాహిత్య సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తాము.

7. రాష్ట్రంలోని అన్ని ప్రముఖ గ్రంథాలయాలకు విశ్వవిద్యాలయాలకు డా.కపిల వాయి లింగమÖర్తిగారి రచనలుతో పాటు ఇతర ప్రముఖ రచనలు కూడా అందజేస్తాము

8. సభ్యుల అనుమతితో ఇతర సాహిత్య, సమాజహిత కార్యక్రమాలు కూడా నిర్వహిస్తాము.

9. సంస్థ ఆశయాలు ఉద్దేశాలు కలిసే ఇతర సంస్థలతో కూడా కలిసి వేదిక పంచుకొని కార్యక్రమాలలో పాలు పంచుకుంటాము.

డా. కపిలవాయి లింగమÖర్తి కళాపీఠం, ఇం.నెం. 17`116ఏ, సాయి సదనము, శ్రీనగర్ కాలనీ, నాగర్‌కర్నూలు - 509 209 

గౌరవాధ్యక్షులు :

డా. శ్రీరంగాచార్య

సలహామండలి :

ఆచార్య వెలుదండ నిత్యానందరావు

ఆచార్య కసిరెడ్డి వెంకటరెడ్డి

దాసోజు శ్రవణ్

మనోహర్‌రెడ్డి

దిలీపాచారి

వినోద్

అధ్యక్షులు :

డా. గున్న రాజేందర్ రెడ్డి

ఉపాధ్యక్షులు :

డా. కె.కృష్ణమÖర్తి

కార్యదర్శి :

కపిలవాయి అశోక్‌బాబు

సహాయ కార్యదర్శి :

ఎన్.వి. రఘువీర్ ప్రతాప్

కోశాధికారి :

భోగోజు శ్రీకర్ విశ్వకర్మ

కార్యవర్గ సభ్యులు :

మహమ్మద్ ఇమాముద్దీన్

కపిలవాయి ఆనందవర్ధన

ముచ్చర్ల దినకర్‌రావు

వనపట్ల సుబ్బయ్య

డా.ఎస్ రఘు

ఎస్ శ్రీధర్

చిన్నకోడలు (1952) మల్లాది పాటలు......

మల్లాది రామకృష్ణశాస్తి గురించి నాకు (వి.ఎ.కె.రంగారావు) స్పష్టంగా తెలిసింది “చిన్నకోడలు” (1952) తోనే. సినిమా అంతంత మాత్రమే కాని పాటలు భలేగా వున్నవి. మా బాగా నచ్చాయి. అప్పటికి నా (వి.ఎ.కె.రంగారావు) వయసు పదమÖడే అయినా పుట్టినప్పటి నుంచి గ్రామఫోనూ, రికార్డులూ నేస్తాలు గనుక అంతకు ముందటి పాటలకూ వీటికీ ఏదో తెలియని తేడా కనిపించింది. దాంతో ఆగలేదు, ‘సై’ అనిపించింది.

అప్పటికే నాకు కొన్ని సినిమా పాటలంటే మహా యిష్టం. రచయితల పేర్లూ, సంగీత దర్శకుల వివరాలూ తెలియవు. చదవ వచ్చినా అన్ని రికార్డులపై వారి పేర్లుండేవి కావు. “భూకైలాస”(1940)లో మండోదరిగా కన్నడ కౌముది లక్క్ష్మీబాయి వెలిగించిన ‘సుమడోలి’, మాండ్ రాగానికి ముగ్ధ మోహనరూపం “దేవత” (1941)లో టంగుటూరి సూర్యకుమారి ‘వెండికంచాలలో’ పాట (అందులో మాటలు యిప్పటికీ కంఠోపాటమే!). ఎవరు చూడని “విశ్వమోహిని”(1940)లో బెజవాడ రాజరత్నం అలరులు కురిసేలా పాడిన ‘ఈ పూపొదరింట’ అంటే తగని మక్కువ. ఆ మాటలర్థమయి కాదు, వాటిలో తూగు, వరసలో, వాద్యగోష్ఠిలో ఒక విధమైన మంత్రం... వీటికి. వయసూ, బుద్ధీ పెరిగినాక, ఆ సాహిత్యంలో వున్న స్వారస్యం బోధపడ్డాక, ఆ సంగీతంలోని మెలకువలు తెలిసిన తరువాత వాటిపై అభిలాష, అనురాగం పెరిగాయే గాని తరగలేదు.

వీటితో sTÖ మాత్రం పరిచయం వుండబట్టే “చిన్నకోడలు” పాటలు అలా నెత్తికెక్కాయి. మల్లాది కథలు అంతకు ముందే చదివి వుంటాను కానీ 1960లలోనే అవంటే ఒక గురి ఏర్పడింది. ఆంధ్రపత్రికలో నా శీర్షికకు ‘సరాగమాల’ అని నామకరణం చేసింది వారే. వారున్నంత కాలం వారు పెట్టినపేర్లే నాకు ఆశీర్వాదాలు, జ్యోతి మాసపత్రికలో ‘మానసోల్లాసమ’, నా ప్రచురణలకు ‘ఆనందమోహన కావ్యమాల’. వారు గోలోక ప్రాప్తి చెందిన తరువాత వారి కథలపేర్లే మకుటాలుగా తలపెట్టాను, ‘శివరంజని’, ‘ఆనందలహరి’, ‘హంసధ్వని’ ‘డుమువులు’ యిత్యాది.

‘సరాగమాల’ ప్రారంభానికి కారకులూ, మల్లాదివారిని పరిచయం చేసిందీ బాపు, ముళ్లపూడి వెంకటరమణ. ఆ రోజుల్లో వారి కథల పుస్తకమొకటి చదవమని నాకిచ్చారు  ‘కాముని పున్నమి’ అనుకుంటాను. చదివి ‘అదోలా వున్న’ వంటే నా జ్ఞానాన్ని పరిగణించి నవ్వుకొన్నారు వారిద్దరు.

ఆ సమయంలో ఒక ఉగాదికి రెండు వారపత్రికలలోను (ఆంధ్రప్రభ, ఆంధ్రపత్రిక) వారి కథలు పడ్డాయి, ‘గంగాలహరి’, ‘ఏలేలో’ కాబోలు. పదిపంక్తుల వారి పాటలలో నాకు పుప్పొడీ మకరందం రుచులు మాత్రం తెలిస్తే ఆ కథలలో నా చదువుల పొలిమేరల్లో ఎక్కడా కనబడని వసంతం కనిపించింది. ఏదో తెలియని మోహానిలం వీచింది. మళ్లీ మళ్లీ చదివితే వాటిలో నా చేతికందీ అందని  మిఠాయిపొట్లాలేవో ఉన్నవని తెలిసింది.

శాస్తిగారు మొదటి రోజుల్లో వ్రాసిన కథలు ‘ప్రైవేట్ జోక్స’ లాంటివి. అందరికీ ఒక పట్టాన, ఒక విధంగా అర్థం కావు. ఒకటో రెండో, ‘దోదమ్మి’ లాంటివి నాబోంట్ల ఊహకందనివి, శీర్షిక అర్థంతోసహా. ‘దోదుమ్మి’ అంటే ఆయుధ విశేషమని శబ్దరత్నాకరం. ప్రయోజనం సాధించిన తరువాత ప్రయోక్త చేతికి తిరిగి వచ్చే ఆస్ట్రేలియా వాసుల ‘బూమెరాంగ’ లాంటిదని ఆరుద్ర నాతో అన్నారు.

ఇలాంటివి వ్రాసినవారికీ, ఆ ఫాయాలో ఉన్నవారికే ఆనందం కలిగిస్తాయి. వారి చివరి కథలు అందరినీ, అంటే రసానికి స్పందించగల స్తోమత ఉన్న వారందరినీ, రంజిస్తాయి.

అలాంటి కథ — పేరూ ఊరూ నన్నడక్కండి — దేవాలయంలో నివసిస్తున్న ఒక సుందరుడైన యతి, యువకుడు. మంచి వయసులో ఉన్న రూపాజీవ ఆయన్ను కన్నారా చూసి, సమీపించి ‘స్వామీ! పుత్రభిక్ష!’ అని అడుగుతుంది. ఆ యతి ‘అమ్మా’! అంటాడు. ‘ధన్యురాలను స్వామీ! అడిగిన తక్షణం నా కోరిక తీర్చా’రని ప్రణమిల్లుతుందా వారాంగన. ఏదో వూహించుకొన్న చదువరిని ఎంతో ఎత్తుకి తీసుకువెళ్తుందా ముగింపు.

ఆయన కథల్లో ఉన్న వారాంగనలందరూ దివ్యులు కాకపోయినా భవ్యులు. మనుషులకి మంచి తలపెట్టేవారు.

ఒక పెద్దమనిషి నా స్నేహితునితో అన్నాడట ‘ఏమిటీ sTÖ రంగారావు ఆయన్ను తలకెత్తుకొంటాడు! ఆయన సానివాడలో తిరిగేవాడని తెలుసా?’ అని.

ఒక సానివాడలో (ఆ రోజుల్లో వీథుల విభజన కులాలవారీగా వుండేది మరి) ఒక సానింటికి వెళ్లి, హార్మోనియం ముందు పెట్టుకొని ఆమె దగ్గర జావళీలు నేర్చారనీ నాకు తెలుసు. అంతేకాదు ‘ఆ బొడ్డ్డు కోసిన కొడవలి’, ఆనాడు ఆయన వ్రాసుకొన్న చిన్నపుస్తకం నా దగ్గరున్నది. (ఈ పెన్నిధిని నాకిచ్చినది వారి ప్రథమ పుత్రులు శ్రీనరసింహశాస్తిగారు  శాస్తిగారి సంతానంలో ప్రతి ఒక్కరికి ఋణపడి వుండటం నా భాగ్యం).

జావళీలు నేర్చుకొనడంతో ఆగిందా అని అడిగే కౌతుక దేహాలకు నా సమాధానం: నాకు తెలియదు. వారిని నేనడిగే ప్రశ్న  కామశాస్తంలో మండనమిశ్రునితో జరుగుతున్న వాదంలో గెలవటానికని ఒక రాజు మృతశరీరంలో పరకాయ ప్రవేశం చేసి, అతని రాణితో సుఖించి, ఆ జ్ఞానంతో గెలిచిన శంకరాచార్యుల సంగతి నాకు తెలుసు. ఆ వాసన వారికంటినదా?

సాహిత్య లోకంలో ఒక పెద్దకుర్చీ ‘ఒక కథలో మనవడిని సానిదానితో సాంగత్యం పెట్టుకొమ్మని ఫ్రోత్సహిస్తాడు తాత!’ అది బహిరంగంగా పెదవి విరిచారు.

ఒకదానిని విమర్శించే ముందు సమయం సందర్భం దృష్టిలో పెట్టుకోవాలి. బహుపత్నీవ్రతులని sTÖనాడు దశరథుని ఉత్తానపాదుని నిందించ వచ్చునా? ఆ కథ సమయానికి లైంగిక విజ్ఞానం బోధించే సమరాలూ పుస్తకాలూ - ఏది చెయ్యాలి ఏది చేయకూడదు అని — లేవు. సంఘంలో ఒక తరగతి వారి మగపిల్లలకు అలాంటి తర్ఫీదు యిప్పించేవారు. 16 యేళ్ల పడుచులతో కాదు. ఏది ఎలా ఎందుకు చేయాలో చేయకూడదో చెప్పే నేర్పూ ఓర్పుగల ఫ్రౌఢలతో.

కథలెంత గొప్పవైనా, ఆ వస్తువు మనకెంత నచ్చినా, కథంతా నోటికిరాదు. ఆ విషయంలో పాటలదే గెలుపు.

“చిన్నకోడలు”లోని ‘పిల్లనగ్రోవి పాటకాడ, పిలిచిన పలికే దాననోయ్, తలచిన వలచే జాణనోయ’ అరవై అయిదు సంవత్సరాల తరువాత చెక్కుచెదరకుండా నా జిహ్వాగ్రాన నిలచి వున్నది. అలాంటివే ‘చెంగున ఎగిరే లేడి కూనను’ (రాజనందిని, 1958), ‘కొమ్మలమీద కోతి కొమ్మచ్చులాడింది తెల్ల తెల్లని ఓ బుల్లి  యెండ, నేలమీద వాలింది వాలు మొగ్గలేసింది నల్లానల్లని ఓ బుచ్చి నీడ! (కలిమిలేములు, 1962).

ఇవి యింత స్ఫుటంగా యిన్నేళ్ల తరువాత కూడా వాటి పచ్చదనం వెచ్చదనం తగ్గకుండా ఉన్నవంటే దానికి కారణం రచయితే కాదు సంగీత దర్శకుడూ, పాడినవారూ కూడా! అయితే బంగారంతో చేస్తే నగ, యినుముతోనైతే మేకు!

Telangana-batukamma-celebrations

 

అమ్మవారు వెలసిన పుణ్యక్షేత్రాలు ఎక్కడున్నాయి #ammavaru #temples #bakthi #alyam #kshetram #spiritual #part 1

 

కందుకూరు నియోజకవర్గం

కందుకూరు నియోజకవర్గం, ఐదు మండలాలు, ఒక మున్సిపాలిటీ, 99 పంచాయితీలు, 269 బూతులు ఉన్న ఈ నియోజకవర్గంలో ప్రస్తుత రాజకీయాలు రోజురోజుకి వేడెక్కుతున్నాయి. 2004 నుంచి 2019 వరకు అసెంబ్లీ ఎన్నికలలో టిడిపి పార్టీ కనీసం ఒక్కసారి కూడా విజయం సాధించలేదు. 1994 నుంచి 2004 వరకు టిడిపి పార్టీ అభ్యర్థిగా బరిలో ఉన్న దివి శివరాంగారు విజయం సాధించడం జరిగింది. 2004 సంవత్సరంలో శివరాంగారు 7879 ఓట్ల తేడాతో తన ప్రత్యర్థి కాంగ్రెస్ పార్టీ అభ్యర్థి మానుగుంట మహీధర్ రెడ్డిపై ఓడిపోవడం జరిగింది. అదేవిధంగా 2009లోనూ వీరిరువురి మధ్య పోటీ జరిగినప్పుడు కాంగ్రెస్ పార్టీ అభ్యర్థి మహీధర్ రెడ్డి, టిడిపిపార్టీ అభ్యర్థి దివిశివరాంపై 4243 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలుపొందడం జరిగింది. ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం ఏర్పడిన తర్వాత మొదట జరిగిన అసెంబ్లీఎన్నికలలో, ఈ నియోజకవర్గంలో వైసిపి పార్టీ అభ్యర్థి పోతుల రామారావు చేతిలో టిడిపి పార్టీ అభ్యర్థి దివి శివరాం గారు సుమారు 3806 ఓట్ల తేడాతో కోల్పోవడం జరిగింది. వరుసగా మÖడుసార్లు ఓటమిపాలైన శివరాం గారు ఎన్నికల బరినుంచి పక్కకు పోయినప్పటికీ, టిడిపిపార్టీ రాజకీయాల్లో నియోజకవర్గం నందు కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నారు. 

2014లో విజయం సాధించిన పోతుల రామారావు గారు 2016 సంవత్సరంలో టిడిపి పార్టీలోకి ప్రవేశించడం జరిగింది. ఈ నియోజకవర్గంలో టిడిపిపార్టీలో 2016 వరకు కార్యకర్తల మధ్య ఎటువంటి వర్గాలు లేవు. 2016 పోతుల రామారావు గారు టిడిపి పార్టీ లోకి చేరిన తర్వాత, రామారావుగారు మండలానికి ఒకరు చొప్పున ఇన్చార్జిలను నియమించుకొని, సామంత రాజుల పాలన మాదిరిగా పరిపాలించారు. 2019 అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో ఈ నియోజకవర్గంలో టిడిపి పార్టీ ఓడిపోవడానికి ప్రధాన కారణం, దివి శివరాం గారేనని కొన్ని సామాజిక వర్గాలు అంటున్నాయి. ఈ నియోజకవర్గంలో సామాజికవర్గాల పరంగా పరిశీలించినట్లయితే కమ్మ సామాజిక వర్గం 45000, ఎస్సీ సామాజిక వర్గం 40000 బీసీల సామాజికవర్గం (అన్నీ కలిపి) 45000, మైనారిటీ సామాజిక వర్గం 13000, శక్తి సామాజిక వర్గం 10000 మరియు ఇతరులు ఉన్నారు.

దివి శివరాం గారు గతంలో టిడిపిపార్టీ నుండి రెండుసార్లు ఎమ్మెల్యేగా గెలిచి, వరుసగా మÖడు సార్లు ఓడిపోయిన తర్వాత కూడా పదవీ వ్యామోహం ఇంకా తగ్గలేదని స్పష్టమైంది. 2014 వరకు కూడా శివరాం గారు ఎటువంటి అవినీతికి పాల్పడలేదని, తర్వాత తలపునేని వెంకటేశ్వరరావు గారికి ఏఎంసి చైర్మన్ బాధ్యతలు అప్పగించి, వారిద్వారా కొన్ని అక్రమాలకు పాల్పడ్డారని ప్రజలు చెబుతున్నారు. 2019 ఎలక్షన్లకు ముందు వెంకటేశ్వర రావు గారిని, శివరాం గారు కావాలని వైసీపీ పార్టీలోకి పంపించారని కూడా చెబుతున్నారు. వెంకటేశ్వర్ రావు గారికి మరియు దివి శివరాం గారికి ఇప్పటికీ పరస్పర సంప్రదింపులు ఉన్నాయని ప్రజలు స్పష్టం చేశారు. దివి శివరాం గారికి 2014 ముందు లేని అవినీతి ఆరోపణలు 2014 తర్వాత విపరీతంగా పెరుగుతూ వచ్చాయి. దివి శివరాం గారిపై వ్యక్తిగతంగా తన సామాజిక వర్గంలోని ప్రజలలో కూడా వ్యతిరేకత చోటుచేసుకుంది. 

కొంతమంది తన సామాజిక వర్గ ప్రజలు శివరాం గారిపై తీవ్ర అసంతృప్తితో ఉన్నారు. వారు ఎవరినీ ఎదగనీయరు అని, ఎవరితోనూ సక్రమంగా మాట్లాడారనీ, చాలా కోపిష్టి అని ఆరోపణలు వెలువడ్డాయి. ప్రతి చిన్న విషయానికి అతిగా ఆవేశపడతారని, ఏ ఒక్కరు కూడా ఒక రోజుకు మించి తన దగ్గర పని చేయలేరనే వాదనలు కూడా వినిపిస్తున్నాయి. ఈ యొక్క లక్షణాల వలన ఈ నియోజకవర్గంలో టిడిపిపార్టీ యొక్క గెలుపుపై పెను ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది. కనుక ఈ లక్షణాలన్నింటినీ అధిష్టానం గుర్తించి, వీరి  యొక్క వైఖరి మారేలా తగిన సలహాలు ఇస్తే , పార్టీ ముందుకు వెళ్లే అవకాశం ఉంది. 

దివి శివరాం గారి యొక్క భార్య, దివి సౌభాగ్య గారు కూడా 2019 ఎలక్షన్లలో పోతుల రామారావు గారికి వ్యతిరేకంగా ప్రచారం చేశారని నియోజకవర్గంలోని మహిళలు సర్వే సంస్థకు వివరించారు. పైగా సంస్థ సభ్యులు దివి శివరాం గారితో సంప్రదింపులు జరుగుతున్నప్పుడు, 1999 సంవత్సరం వారి విజయం తర్వాత ఇప్పటివరకు 

ఈ నియోజకవర్గంలో టిడిపి పార్టీ గెలవలేదని గొప్పగా చెప్పుకుంటున్నారు. ఈ విశ్లేషణను గమనిస్తే దివి శివరాం గారికి ఈ నియోజకవర్గంలో పార్టీ గెలుపు కన్నా, తన యొక్క ీVAదాకి ప్రాముఖ్యత ఎక్కువగా ఇస్తున్నట్టు స్పష్టమైనది. అదేవిధంగా శివరామ్ గారిని సంస్థ సభ్యులు కొన్ని ప్రశ్నలు అడుగుతున్నప్పుడు, వారు తగిన సమాధానం ఇవ్వడానికి స్వల్పంగా తడబడినట్లు గమనించడం జరిగింది. 

నియోజకవర్గంలో టిడిపి పార్టీ ఓడిపోయినా పర్లేదు గాని, శివరాంగారికి మాత్రం ప్రత్యేక ీVAదా ఉండాలని కోరుకుంటున్నట్లు వారి మాటలద్వారా స్పష్టమైంది. నియోజకవర్గంలో సర్వే నిర్వహిస్తున్నప్పుడు, కందుకూరు పట్టణ పరిధిలో శెట్టి సామాజిక వర్గంలో ఉన్న  ప్రజలు శివరాం గారు టిడిపి పార్టీలో ఉన్నంతకాలం వారు ఓటు వేసేలా  లేరని ప్రస్తావించారు. బడుగు బలహీన వర్గాలను తక్కువ చేసి మాట్లాడతారనే వాదనలు క్షేత్రస్థాయి కార్యకర్తల నుండి వినిపించాయి. ఏదైనా సామాజిక వర్గం ప్రజలు పార్టీలో చేరడానికి వస్తే “వీడి వల్ల మనకు ఏమవుతుంది” అన్న చులకన భావంతో తక్కువ చేసి మాట్లాడతారని ప్రజలు వారి అభిప్రాయాన్ని చెప్పారు. పైగా కందుకూరు మున్సిపాలిటీ పరిధిలో దివి శివరాం గారి భార్యని రాబోయే ఎన్నికలలో చైర్మన్‌గా పోటీ చేయబోతున్నట్లు పలురకాల ప్రజలు చెబుతున్నారు.

2019 వ సంవత్సరంలో ఈ నియోజకవర్గంలో టిడిపి పార్టీ అభ్యర్థి పోతుల రామారావు  గారు ఓడిపోయిన తర్వాత, తను నియోజకవర్గానికి దూరంగా ఉన్నట్లు ప్రజలు చెప్పుకుంటున్నారు. పోతుల రామారావు గారికి అనారోగ్యం కారణంగా రెండు సంవత్సరాల పార్టీకి మరియు  నియోజకవర్గానికి దూరంగా ఉన్న మాట వాస్తవమే. కానీ సంస్థ సభ్యులు వారితో సంప్రదించినప్పుడు, 2019లో తన ఓటమికి ప్రధాన కారణం శివరాం గారి భార్య,  మరియు శివరాం గారు కూడా అని ప్రస్తావించారు. తను టిడిపి పార్టీ లోకి చేరిన తర్వాత ఆరు నెలల సమయం శివరామ్ గారిని అర్థం చేసుకోవడానికి సరిపోయిందని, మిగిలిన సంవత్సర కాలంలో కందుకూరు నియోజకవర్గ పరిధిలో పలు అభివృద్ధి కార్యక్రమాలు చేశానని చెప్పుకొచ్చారు. 

కానీ వాస్తవ రూపంలో కూడా నియోజకవర్గంలో కొన్ని అభివృద్ధి కార్యక్రమాలు చేసినట్లు రుజువైంది. కానీ ప్రజలను సంస్థ సభ్యులు పోతుల రామారావు గురించి ప్రశ్నించినప్పుడు, వారికి ఆరోగ్యం బాగోలేక దూరంగా ఉన్నారని కొందరు, ఓడిపోయిన తర్వాత నియోజకవర్గం వైపు చూడలేదని మరికొందరు, వారి వారి అభిప్రాయాలను వ్యక్తపరిచారు. కానీ పోతుల రామారావు గారిని సంస్థ సభ్యులు సంప్రదించినప్పుడు, పార్టీ అధిష్టానవర్గం తనని ఇన్చార్జిగా బాధ్యతలు తీసుకోమని అడిగినప్పుడు, వారు 2022 అక్టోబర్‌నుంచి యాక్టివ్‌గా ఉంటానని అధిష్టానంతో వివరించినట్లు తెలియజేశారు. ఈ విషయాన్ని గమనించినట్లయితే, పోతుల రామారావు గారు రాబోయే ఎన్నికల్లో పోటీ చేయడానికి సిద్ధంగా ఉన్నట్టు పరోక్ష పద్ధతిలో సంస్థకు వివరించారు.

     2019 సంవత్సరంలో నియోజికవర్గంలో టిడిపి పార్టీ ఓటమి తర్వాత, ఇక్కడ ఉన్న కార్యకర్తలను పట్టించుకునే బలమైన నాయకుడు కనిపించలేదు. కానీ స్థానికంగా ఉన్న శివరాంగారు కూడా ఈ కార్యకర్తలను పట్టించుకోలేదు. 2020లో తనకు హార్ట్ ఆపరేషన్ అయిందని, తను కూడా ఒక సంవత్సరం విశ్రాంతి తీసుకున్నారని ప్రజలు చెబుతున్నారు. అదే సమయంలో ఈ నియోజకవర్గంలో ఉన్న ఓలేటివారిపాలెం మండలానికి సంబంధించిన బడేవారిపాలెంకు చెందిన ఇంటూరి రాజేష్ అనే వ్యక్తి వ్యాపారరంగంలో అంచెలంచెలుగా ఎదిగి, ప్రజాసేవ చేయాలని తపనతో మొదట పోతుల రామారావు గారిని కలవడం జరిగింది. 

పోతుల రామారావు గారితో, రాజేష్‌గారు తన ఆలోచన గురించి వివరించినప్పుడు రామారావుగారు ఎటువంటి అభ్యంతరం లేదన్నారు. తద్వారా నియోజకవర్గంలో ఉన్న దివి శివరాం గారిని కలవడం జరిగింది. దివి శివరాం గారు రాజేష్ గారిని ప్రోత్సహించి పార్టీలోని పెద్దలకు పరిచయం చేసి వారికి ఒక పోస్ట్‌ని ఇప్పించారు. తర్వాత కాలంలో ఇంటూరి రాజేష్ గారికి, దివి శివరాం గారికి మధ్య సాన్నిహిత్యం బాగా పెరిగింది. దివి శివరాం గారు రాజేష్ గారిని పక్కన వేసుకుని మరీ ప్రతి గ్రామంలో తిరిగి పంచాయతీ ఎన్నికలలో రాజేష్‌గారి చేతుల మీదుగా కొంత ఆర్థికసహాయం చేయడం జరిగింది. సుమారు 80 లక్షల రూపాయలు పంచాయతీ ఎన్నికలకు తను ఖర్చు పెట్టినట్టుగా రాజేష్ గారు వివరించారు. టిడిపి పార్టీ జిల్లా పార్లమెంట్ అధ్యక్షులు, మరియు దివి శివరాం గారు కలిసి కొన్ని నామినేటెడ్ పోస్టుల లిస్టు తయారు చేస్తున్న సమయంలో, ఇంటూరి రాజేష్ గారు తనకు సంబంధించిన ఒక ఇద్దరికి ఇవ్వాలని కోరారు. కానీ దివిశివరాం గారు ఇంటూరు రాజేష్ గారి మాటలు పట్టించుకోలేదని, తనకిష్టం వచ్చిన వారికే పోస్టు ఇచ్చారనే కోపంతో, తనకు పార్టీ ఇచ్చిన పోస్ట్‌కి రాజేష్‌గారు రాజీనామా చేశారు. ఈ విషయంలో రాజేష్ గారికి క్షణికావేశం ఉన్నట్లు స్పష్టమైంది. రాజకీయ నాయకులకు క్షణికావేశం పనికిరాదు. 

ఈ విషయంలో రాజేష్ గారికి, శివరాం గారికి మధ్య కొంత ఘర్షణ జరిగింది. శివరాం గారికి రాజేష్‌గారి పైన కొంత వ్యతిరేక భావం మొదటిగా ఏర్పడింది. కానీ  ఈ విషయాన్ని లోతుగా పరిశీలిస్తే నిజానిజాలు అర్థమవుతాయి. తర్వాత కాలంలో అమరావతి రైతుల పాదయాత్రకు సంబంధించి కొన్ని కార్యక్రమాలు జరుగుతున్నప్పుడు, దివి శివరాం గారు గ్రామ గ్రామాల్లో చందాలు వసూలు చేసి కార్యక్రమం చేద్దామని అన్నారని, కానీ ఇంటూరి రాజేష్‌గారు మొత్తం ఖర్చు తానే పెడతానని అన్నట్టు సమాచారాలు వెలువడ్డాయి. 

అమరావతి పాదయాత్రలో భాగంగా ఏర్పాటు చేసిన ఫ్లెక్సీలలో దివి శివరాం గారి ఫోటో ఎక్కడా కనిపించలేదని, శివరాం గారి కోపం “అగ్నికి ఆజ్యం పోసినట్లుగా”  రెట్టింపయింది. రాజేష్‌గారి మీద శివరాం గారికి అసూయ, ద్వేషం మొదలైనాయి. రాజేష్ గారు తనకంటూ ప్రత్యేకంగా సొంతంగా ఆఫీస్‌ని ఏర్పరుచుకున్నారు. దివి శివరాంగారేమో కార్యకర్తలను వారింటికి పిలుచుకోవడం, రాజేష్ గారు కార్యకర్తలను ఆఫీస్ దగ్గరికి రమ్మని అనడం, ఇలా వీరిద్దరి మధ్య ఒకరికి ఒకరికి గ్యాప్ ఏర్పడింది. దివి శివరాంగారికి ఇంటూరి రాజేష్ గారి మీద ఏర్పడిన ఇగో ఫీలింగ్ వల్ల మాత్రమే ఇరువురి మధ్యలో భేదాలకు దారి తీసింది.

దివి శివరాంగారు ఓలేటివారిపాలెం మండలానికి సంబంధించిన బడేవారిపాలెం గ్రామంలో ఉన్నటువంటి ఇంటూరి నాగేశ్వరావు గారికి చాలాకాలం కిందట నుంచి అప్పుఉన్నారని తెలిసింది. ఈ క్రమంలో ఇంటూరి నాగేశ్వరావు గారు, దివి శివరాం గారిని తన డబ్బుల గురించి  అడిగినప్పుడు  ఇంటూరి నాగేశ్వరావుకి ఈ ఆలోచనను  ప్రస్తావించి ఉంటారని ప్రజలు అంటున్నారు. కానీ వాస్తవిక రూపం ఏంటంటే ఇంటూరి నాగేశ్వరావు గారికి దివి శివరాం గారు అప్పు ఉన్న మాట వాస్తవమే. కానీ ఇంటూరి నాగేశ్వరావుగారు, శివరాంగారి విషయంలో పూర్తిగా నమ్మకుండా తన యొక్క మిత్రబృందం (యార్లగడ్డ మురళి) ఉపయోగించి టిడిపి పార్టీలో ఉన్నటువంటి బలమైన నాయకులతో (టి.డి.జనార్ధన్)  సంప్రదింపులు జరిపి తనకు కావలసిన ఇన్ఛార్జ్ పోస్టును తెప్పించుకున్నారని పలు వర్గాల ప్రజలు చెబుతున్నారు. 

దివి శివరాంగారు నాగేశ్వరరావు గారిని బాగా ప్రోత్సహించారని, సమన్వయ కమిటీ లిస్టును కూడా దివి శివరాంగారే దగ్గరుండి తయారు చేయించారని  కొంతమంది కార్యకర్తలు వారి అభిప్రాయాన్ని తెలియజేశారు. మొదట 42 మంది సభ్యులతో వచ్చిన లిస్టు, 29 మంది సభ్యులకు ఎలా మారిందని రాజేష్‌గారు తన అనుమానాన్ని వ్యక్తపరిచారు.

ఇంటూరు నాగేశ్వరావు గారిని సంస్థ సభ్యులు సంప్రదించినప్పుడు, ఇంటూరి నాగేశ్వరావుగారిలో గమనించిన విషయం, వీరు ఎక్కువగా రిజర్వుడుగా ఉంటారని అర్థమైంది. తనకు నమ్మకం కలిగిన వారికి మాత్రమే అన్ని విషయాలు చెబుతున్నట్లు స్పష్టమైంది. ఈ విషయానికి సంబంధించి నాగేశ్వరావుగారి యొక్క అనుచరులను ప్రశ్నించినప్పుడు, “ఇంటూరి నాగేశ్వరావు గారు  ఇన్ఛార్జ్ పోస్టును డబ్బులు ఇచ్చి కొన్నారని   ఈ విషయాన్ని నాగేశ్వర రావు గారు స్వయంగా వీరితో అన్నట్లు కొంతమంది కార్యకర్తలు అంటున్నారు.” ఈ విషయంపై ఇంటూరు నాగేశ్వరరావు గారిని సంస్థసభ్యులు ప్రశ్నించినప్పుడు, తను కొంచెం తడ పడినట్లుగా అనిపించింది. అదేవిధంగా వీరు కొంత మంది కార్యకర్తలతో పార్టీ సీనియర్ నాయకుల గురించి కొంచెం వేరే విధంగా మాట్లాడినట్లు తన తోటి అనుచరులు చెబుతున్నారు. దీనివలన పార్టీ సీనియర్ నాయకుల మీద స్థానిక కార్యకర్యకర్తలలో పలు ప్రశ్నలు మొదలయ్యాయి.

ఇంటూరి నాగేశ్వరావు గారు వ్యాపారంలో తనకంటూ ఒక స్థానాన్ని సంపాదించుకున్నప్పటికి, రాజకీయంలో వారికి ఇంకా అనుభవం రావాల్సి ఉంది. గతంలో వీరి భార్య సర్పంచ్‌గా పనిచేసిన అనుభవం మినహా వీరికి మరే ఇతర రాజకీయ అనుభవం  లేదు. గతంలో ఇంటూరు రాజేష్‌ని ప్రోత్సహించిన దివి శివరాం గారు  ప్రస్తుతం  ఇంటూరి నాగేశ్వరరావుని కూడా ప్రోత్సహిస్తున్నట్లు  తెలుస్తుంది. అదేవిధంగా  ఇంటూరి నాగేశ్వరరావు గారికి శివరాం గారిపై పూర్తి విశ్వాసం లేదు అన్నట్లు తెలుస్తుంది. ఇంటూరి నాగేశ్వరరావు గారు కూడా వారిపై పూర్తిగా ఆధారపడకుండా తన కార్యక్రమాలకు శ్రీకారం చుట్టినట్లు స్పష్టమైంది.

ఇంటూరి నాగేశ్వరరావు గురించి ప్రజల్లో సంస్థ సభ్యులు సర్వే నిర్వహించినప్పుడు, వీరు ఇంకా  గ్రామాలలోకి ప్రవేశించలేదు అని స్పష్టమైంది. వీరి పేరు ప్రజలకు పరిచయం అయినప్పటికీ వీరిని ప్రత్యక్షంగా చూసిన వాళ్లు అతి తక్కువ మంది ఉన్నారు. ఇంటూరు నాగేశ్వరరావు గారికి పని చేయాలనే తపన చాలా ఉన్నట్లు గమనించడం జరిగింది.  కానీ వీరి పనులకు దివి శివరాం గారు కొంత అడ్డుకట్ట వేసేలా ఉన్నట్లు కూడా గమనించడం జరిగింది.

ఈ నియోజకవర్గంలో ప్రస్తుతం ఎమ్మెల్యే మహీధర్ రెడ్డి గారిపై ప్రజలలో ఒక తెలియని వ్యతిరేకత కనపడింది. మహేందర్‌రెడ్డిగారు పైన పైన నటిస్తారని, లోలోపల తను చేయవలసిన కార్యక్రమాలు చేస్తారని చెబుతున్నారు. కొంతమంది టిడిపి కార్యకర్తలను పరోక్ష పద్ధతిలో బెదిరిస్తున్నట్లు కూడా ప్రజలు చెబుతున్నారు. ఇటువంటి ఎమ్మెల్యే గారి మీద పోటీ చేయాలంటే టిడిపి పార్టీ అభ్యర్థికి...

1. నియోజకవర్గం మీద మంచి పట్టు ఉండాలి.

2. నియోజకవర్గంలోని విభిన్న సామాజిక వర్గాల మీద సరైన అవగాహన ఉండాలి.

3. మహీధర్ రెడ్డి గారి వ్యూహాలను అదుపుచేసే తెలివితేటలు, శక్తి సామర్ధ్యాలు ఉండాలి.

4. అభ్యర్థి, తన చుట్టూ ఉన్న కార్యకర్తలను అంచనా వేసే సామర్థ్యం కలిగి ఉండాలి.

5. ముఖ్యంగా మహీధర్ రెడ్డి  గారిని ఓడించాలంటే ఆర్థికపరమైన శక్తి బలంగా ఉండాలి.

6. ఓపిక, సమయస్ఫూర్తి, మరియు స్వయం నియంత్రణ శక్తి బలంగా ఉండాలి.

ఈ లక్షణాలు, ఏవి కూడా అటు ఇంటూరి రాజేష్‌లో, ఇటు  ఇంటూరి నాగేశ్వరరావు లో కనిపించలేదు. కేవలం ఆర్థికంగా బలంగా ఉన్నారే తప్ప, మిగిలిన వాటిలో వీరికి పెద్దగా అవగాహన లేదు. పైగా ఇంటూరి నాగేశ్వరరావు గారిని గైడ్ చేస్తున్న దివి శివరాం గారికి ఓపిక, సమయస్ఫూర్తి, మరియు సహనం ఇటువంటి ఏమీ లేవు అన్నట్లు సర్వే ద్వారా ప్రజలు వివరించారు.

ఈ నియోజకవర్గంలోని అన్ని గ్రామాలలో  క్షేత్రస్థాయిలో సంస్థ సర్వే నిర్వహించిన ప్పుడు  కమ్మ సామాజిక వర్గానికి సంబంధించిన ప్రజలు పూర్తిగా టిడిపి వైపు రావాలంటే దివి శివరాం గారిని కొంత తటస్థం చేయవలసి ఉంటుంది. అదేవిధంగా టిడిపి పార్టీ నుంచి ఎవరు అభ్యర్థి అయితే బాగుంటుంది అని ప్రజలను ప్రశ్నించినప్పుడు వీరిద్దరి పేరు గాకుండా పోతుల రామారావు గారి పేరు వినిపించడం గమనార్హం. మహీధర్ రెడ్డి గారిని ఢీ కొట్టాలంటే పోతుల రామారావుగారు అయితే బాగుంటుందని, వారు వస్తే అన్ని సామాజిక వర్గ ప్రజలు తనని ఆదరిస్తారని ప్రజలు భావిస్తున్నారు. ఈ నియోజకవర్గంలో టిడిపి పార్టీ గెలవాలి అంటే.....

అభ్యర్థి ఇంటూరి నాగేశ్వరరావు అయినప్పుడు...

1. తాను స్వయం నియంత్రణ శక్తిని కూడగట్టుకోవాలి.

2. తన అనుచరులతో రహస్యాలను ఎక్కువగా పంచుకోకూడదు.

3. నియోజకవర్గం మీద క్షేత్రస్థాయిలో పూర్తి అనుభవాన్ని సంపాదించుకోవాలి.

4. దివి శివరాం గారిని  పూర్తిస్థాయిలో విశ్వసించకుండా, తనకంటూ ప్రత్యేక  కార్యాచరణను రూపొందించుకోవాలి.

5. సాయంత్రం సమయంలో జరిగే పూజా కార్యక్రమాలు కొన్నింటికి దూరంగా ఉండాలి.

6. ముఖ్యంగా ఆర్థిక పరమైన విషయాలు తన తోటి అనుచరులతో పంచుకోకూడదు.

7. ఎప్పటికప్పుడు పార్టీ అధికార వర్గాలతో సంప్రదించి తగిన సలహాలు స్వీకరించి ముందుకు వెళ్ళవలసి ఉంటుంది.

8. గతంలో పోటీ చేసిన పోతుల రామారావు గారిని, మరియు తను కార్యవర్గాన్ని కూడా సంప్రదించి అందరిని సమన్వయ పరుచుకుని ముందుకు వెళ్లవలసి ఉంది.

9. కార్యకర్తల విషయంలో నిష్పక్షపాతంగా వ్యవహరించవలసి ఉంటుంది.

10. బడుగు, బలహీన వర్గాల ప్రజలను చులకనగా చూడకుండా వారియొక్క ఆత్మగౌరవాన్ని సంపాదించుకోవడానికి కావాల్సిన కార్యక్రమాలు చేయవలసి ఉంది.

11. వీరు ముఖ్యంగా పబ్లిక్‌లో మాట్లాడుతున్న సమయంలో, సమయస్ఫూర్తితో వ్యవహరించవలసి ఉంటుంది.

12. ఎవరు ఎన్ని రకాలుగా దూషించినా, తన సహనాన్ని కోల్పోకుండా ఓపికగా సమాధానం  చెప్పవలసి ఉంటుంది.

13. దివి శివరాం గారి యొక్క మాటలను క్షేత్రస్థాయిలో గమనించి ప్రజలతో మాట్లాడే సమయంలో జాగ్రత్త  వహించవలసి ఉంటుంది.

ఒకవేళ అభ్యర్థి పోతుల రామారావు గారు అయితే...

1. సామంత రాజుల పాలనకు స్వస్తి పలకాల్సి  ఉంటుంది.

2. మండలాల క్షేత్ర స్థాయి కార్యకర్తలందరిని ఒకేలా చూడవలసి ఉంటుంది.

3. బూత్‌స్థాయి పర్యవేక్షణ వీరికి చాలా అవసరం ఉంటుంది.

4. ప్రజాసమస్యలను వీరే స్వయంగా వినవలసి ఉంటుంది.

5. పోల్ మేనేజ్మెంట్ విషయంలో ఎవరిని నమ్మకుండా జాగ్రత్త పడాల్సి ఉంది.

6. దివి శివరాంగారి మాటల వల్ల ప్రజలు ఎటువంటి ప్రలోభాలకు గురికాకుండా ఉండడం కోసం తగిన జాగ్రత్తలను ఎప్పటికప్పుడు తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది.

కందుకూరు నియోజకవర్గంలో సుమారు 7500 శాంపిల్స్‌ను సేకరించి మా సంస్థ సర్వే నిర్వహించినప్పుడు వెలువడిన విషయం, నియోజకవర్గంలో టిడిపిపార్టీ బలంగా ఉన్నది. కానీ పార్టీనీ నడిపించడానికి సమర్థవంతమైన నాయకుడిని ఇంకా పార్టీ తీసుకురాలేదని స్పష్టమైంది. 

దివి శివరాంగారి యొక్క వైఖరి ప్రజలను మరియు కార్యకర్తలు పలురకాల ఇబ్బందులకు గురిచేస్తున్నది. దివి శివరాం గారు, వారి భార్య విపరీత చర్యలకు కళ్ళెం వేయవలసి ఉంటుంది.